Ortada bir sürü rakam dolaşıyor, kafalar karışıyor.

Orta Doğu’da savaş başladığından bu yana, Avrupa’nın kaç haftalık jet yakıtı kaldığı konusunda tahminler havada uçuşuyor.

Reuters’te çıkan bir haberdeki grafikler, bu durumu nispeten berraklaştırmış gibi.

Gelin hep birlikte ayrıntılara bir bakalım.

Öncelikle; Avrupa dendiğinde kimi zaman Avrupa Birliği, kimi zamansa OECD üyesi Avrupa ülkelerinin kast edildiğini gözden kaçırmamak gerekiyor.

2025 verisine göre; OECD Avrupası ki bunun içinde Türkiye de var, günlük ortalama 1,6 milyon varil jet yakıtına ihtiyaç duyuyor.

Bunun 1,1 milyon varillik bölümü yani yüzde 70’ine yakını, bölge içinde üretiliyor. (Jet yakıtı bölge içinde üretilse bile ham petrolün yine büyük oranda ithal edildiğini unutmayalım.)

375 bin varillik bölüm (%23), Orta Doğu’dan gelirken, geri kalan yüzde 7-8 civarındaki kısım dünyanın diğer bölgelerinden ithal ediliyor.

Savaşın başlamasından sonra, Avrupa’nın ithal jet yakıtı tedariğinde ABD ve Nijerya’nın daha etkin rol oynamaya başladığı görülüyor.

Özetle; savaş öncesinde Avrupa, net jet yakıtı ithalatının yaklaşık yüzde 75’ini Orta Doğu’dan sağlıyordu. Toplam jet yakıtı ihtiyacı açısından bakıldığında Orta Doğu/Körfez kaynaklı doğrudan bağımlılık yaklaşık dörtte bir seviyesindeydi. Ham petrol ve rafine ürünlerin Hürmüz Boğazı bağlantısı da hesaba katıldığında ise AB jet yakıtı arzının yaklaşık yüzde 30’u bu güzergâha bağımlıydı.

Dolayısıyla, önümüzdeki aylarda belki jet yakıtı tedariğinde iş kriz noktasına varmayacak ama fiyat son derece yüksek seviyelerde kalmaya ve hatta daha da yükselmeye devam edecek.

İş çok zora girerse, kısa menzilli hatlarda uçuş iptalleri gelecek.