101
-
Havalimanı İşletmelerinin Havacılık Dışı Gelir Yapıları Nasıl?
Küresel bağlantı ve ekonomik büyümede önemli rol oynayan havalimanı işletmelerinin gelirleri temelde ikiye ayrılıyor: Havacılık gelirleri (Aeronautical Revenues) Havacılık dışı gelirler (Non-Aeronautical Revenues) Havacılık gelirleri; havayolu şirketlerinden direkt olarak tahsil edilen ödemeleri, yer hizmetleri, körük kullanımı gibi unsurları içeriyor. Bu ve benzeri gelir kalemlerinin dışında kalan duty-free, otopark gibi gelirlerse “havacılık dışı” biçiminde niteleniyor. Bunların…
-
Taşınabilir Şarj Cihazlarına Uçak Altında Taşıma Yasağı
Halk arasında Powerbank olarak bilinen taşınabilir şarj cihazlarına uçak altında taşıma yasağı geldi. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), lityum pil kaynaklı riskleri azaltmak amacıyla uçaklarda taşınabilir şarj cihazı kullanımına yönelik önemli kısıtlamalar getirdi. ICAO’nun Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması Teknik Talimatları (Doc 9284) kapsamındaki yeni kurallar, 27 Mart 2026 tarihinden itibaren tüm uçuşlarda geçerli olacak. Yeni…
-
Duraklamalı Seferlerde Dünyanın En Uzun Hatları
China Eastern Airlines geçen hafta, duraklamalı olarak yapılan seferler bakımından dünyanın en uzun hattını (MU 745) hizmete sokmuştu. Şanghay (PVG) – Auckland (AKL) – Buenos Aires (EZE) hattında gidiş seferi toplamda 25 saat, dönüş ise 27 saat sürmüştü. Gelin şimdi bu vesileyle, duraklamalı biçimde icra edilen seferler arasında dünyanın en uzun hatları hangileriymiş; bir bakalım.…
-
“Interline” Anlaşma Ne Demek?
Havayolu şirketleri arasında yapılan işbirliklerini, şirketler arasındaki ilişkinin kapsamına göre aşamalara ayırmak mümkün. Bu işin ilk adımında, interline adı verilen işbirliği biçimi bulunuyor. Interline anlaşmasını, iki ya da daha fazla havayolunun yolculara tek bir seyahat zinciri sunabilmek için yaptığı en temel işbirliği modeli olarak tanımlamak mümkün. Bu tür anlaşmalar sayesinde bir yolcu, birden fazla havayoluyla…
-
Hız Ölçüm Birimi “Knot” Nedir?
Havacılıkta kullanılan bir çok terimin aslında denizcilik kökenli olduğunu biliyoruz. Hatta yolcuların, uçaklara, sol taraftaki kapılardan binmesi gibi şaşırtıcı uygulamalar bile denizcilikten gelmiş oluyor İlk olarak denizcilerin kullandığı ve 20. yüzyılda havacıların da benimsediği bir diğer terim, hız ölçüm birimi “knot” (KT). Türkçede “düğüm” anlamına gelen knot, basit ama zekice bir ölçüm tekniğinden doğdu. Yelkenli…
-
Yolcu, Cep Telefonunu Koltuğun Altına Düşürürse Ne Olur?
Cep telefonu, uçakla seyahat sırasında sıkça elden düşürülen bir eşya. Özellikle dar koltuk aralıklarında ya da koltuk yatırıldığında, telefonun oturulan koltuğun altına veya mekanik aksamın arasına kayması sık görülen bir durum. Ancak bu küçük olay, sanıldığından çok daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Piller Tehlikede Modern cep telefonlarında kullanılan lityum iyon piller, sıkışma veya ezilme durumunda aşırı…
-
“Fortress Hub” Kavramı ve THY – İGA İlişkisi
Sivil havacılık sektöründe, bir havayolu şirketinin neredeyse tamamen hâkimiyet kurduğu büyük havalimanları için “fortress hub” terimi kullanılıyor. Böylesi havalimanlarını Türkçeye belki de “THY’nin Kalesi”, “Pegasus’un Kalesi” şeklinde çevirmek mümkün. Bu tür havalimanlarının öne çıkan özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: Hâkim taşıyıcı (dominant airline), uçuşların büyük çoğunluğunu gerçekleştirir ve pazar payı yüzde 50’nin üzerindedir Rakip havayolları, slot bulmakta…
-
Havalimanları ve Kent Merkezine Uzaklıkları
İnternette dolanırken ilgi çekici bir görsele rastladım. PeterVexillographer adlı kullanıcının hazırlayıp reddit’e yüklediği harita, dünyanın önde gelen havalimanlarını ve bulundukları kent merkezine mesafeyi gösteriyor. Merkezden dışarı doğru genişleyen her bir çember, 10 km mesafe anlamına geliyor. Düz çizgiler, raylı sistem imkânını; kesikli çizgilerse kent merkezine ancak karayoluyla gidebileceğini temsil ediyor. Seyahat süreleri, Google Maps, Rome2rio ve…
-
“Blok Saat” ile “Uçuş Süresi” Arasındaki Fark Nedir?
Geçtiğimiz günlerde Havayolu 101’in Instagram hesabında yaptığım ve yüzbinlerce kez görüntülenen bir paylaşımımın altındaki tartışmalardan bir tanesi, uçuş süresi konusundaydı. Yorumlardan anladığım kadarıyla, havacılıktaki blok saat ve uçuş süresi kavramlarını netleştirmek; açık bir biçimde anlatmak gerekiyor. Havayolu operasyonlarında sıkça duyulan kavramlardan ikisi “blok saat” (İngilizcesi: block hour) ve “uçuş süresi” (İngilizcesi: flight time) terimleridir. Her…
-
İşlek Havalimanlarının Çevresindeki Trafiği Yönetmenin Yolu: SID ve STAR
İşlek havalimanlarındaki kalkış ve inişler, pistle hizalanıp seyir irtifasına tırmanmaktan ibaret değil. Çoğu büyük havalimanında uçaklar, kalkış ve iniş için belirli bir rehberlik sağlayan SID ve STAR prosedürlerini takip eder. SID, Standart Aletli Kalkış anlamına gelir. STAR ise Standart Terminal Varış anlamındadır. (İngilizce: Standard Instrument Departure ve Standard Terminal Arrival) Bu prosedürler, uçakların havalimanlarından ayrılırken…
-
Gövdesi Delinen Uçak, Kabini Basınçlandırılmadan Uçuyor
Havacılık haberlerine bakarken, ilginç bir olay dikkatimi çekti. Brisbane Havalimanı’nda, Air New Zealand’a ait bir uçağa yolcu biniş köprüsü çarpmış ve uçağın gövdesi 7 cm kadar yırtılmıştı. Bu beklenmedik gelişme üzerine, Boeing 777 tipi uçak (ZK-OKN), gereken tamirin yapılması amacıyla boş bir biçimde Auckland’a uçurulmuştu. Gövdede oluşan hasar sebebiyle uçağın kabini basınçlandırılmamış ve uçuş sadece…
-
İniş Takımının Normalden Fazla Açık Tutulması
Geçtiğimiz günlerde Air Canada’ya ait bir Boeing 787’nin, kalkışı sırasında iniş takımlarını beklenenden daha uzun süre açık tuttuğu gözlemlendi. Bu durum sosyal medyada, özellikle Reddit’teki havacılık meraklıları arasında dikkat çekti. Peki, bir uçağın kalkıştan hemen sonra iniş takımlarını toplamaması olağan dışı bir durum mu? Yoksa bunun teknik bir gerekçesi olabilir mi? Görüntülerin Ortaya Çıkışı Reddit’te…