Orta Doğu’daki savaş kaynaklı akaryakıt fiyatı şoku, Çin’in üç büyük havayolunu 2026’nın ilk yarısında zarara sürükledi.
Air China, China Eastern Airlines ve China Southern Airlines’ın toplam net zararı 8,2 milyar yuana, yani yaklaşık 1,22 milyar dolara ulaştı.
Böylece üç şirket, yılın ilk üç ayında elde ettikleri toplam 4,82 milyar yuanlık kârı ikinci çeyrekte kaybetti.
Bu sonuç aynı zamanda üçlünün art arda yedinci ilk yarı zararı oldu.
Şirketler arasında en yüksek zarar 3,7 milyar yuanla China Southern’da gerçekleşti. Air China 2,3 milyar yuan, China Eastern ise 2,2 milyar yuan zarar açıkladı.
Geçen yılın aynı döneminde bu zararlar sırasıyla 1,53 milyar, 1,81 milyar ve 1,43 milyar yuan seviyesindeydi.
Gelir tarafında ise farklı bir görünüm ortaya çıktı.
Air China’nın geliri yüzde 10,5, China Eastern’ın yüzde 11,1, China Southern’ın ise yüzde 9,7 arttı. Özellikle uluslararası talep ve Avrupa hatları büyümeyi destekledi.
Gelgelelim üç şirketin yakıt giderleri yüzde 35 – 38 aralığında yükselerek gelir artışının sağladığı avantajı ortadan kaldırdı.
Çinli havayollarının yakıt alımlarını sınırlı ölçüde finansal korumaya (hedging) bağlaması, petrol fiyatlarındaki dalgalanmayı doğrudan bilançolarına taşıyor.
China Southern da mevcut koşullarda jet yakıtı fiyat riskini yönetmeye yarayan etkili bir aracın bulunmadığını bildirdi. İç hatlarda zayıf ekonomik görünüm, hızlı tren rekabeti ve karayoluyla yapılan tatiller bilet fiyatlarının artırılmasını zorlaştırıyor.
Normal şartlarda yılın en güçlü dönemi olan üçüncü çeyrek de iyi başlamadı.
Yoğun tayfun sezonunun uçuşları aksatması nedeniyle temmuz ve ağustos aylarında Çinli havayollarının taşıdığı yolcu sayısının yıllık bazda yüzde 3,6 düşerek 142 milyona gerilemesi bekleniyor. HSBC, üç büyük şirketin 2026’nın tamamında toplam 16,8 milyar yuan zarar edebileceğini tahmin ediyor.
Finansal baskıya rağmen yerli COMAC C919 filoları büyümeye devam etti.
China Eastern ilk yarıda üç C919 teslim alarak bu tipteki filo büyüklüğünü 17’ye çıkardı. Air China ile China Southern’ın her birinde 11 C919 bulunuyor.
Bununla birlikte China Eastern, 2026 – 2028 döneminde daha önceki plana kıyasla 13 adet daha az C919 teslimatı bekliyor.
Dolayısıyla ortaya çıkan tablo, yolcu ve gelir artışının yüksek yakıt maliyetleri karşısında kârlılık için tek başına yeterli olmadığını gösteriyor.