İstanbul Yeni Havalimanı’nda, Elektrikli Akaryakıt İkmal Araçları

İstanbul Yeni Havalimanı, elektrikli akaryakıt ikmal araçları (electric hydrant dispenser) kullanarak, bu konuda dünya genelinde bir ilke imza attı.

Geçtiğimiz günlerde, İGA Akaryakıt şirketinin genel müdürü Hüseyin Hilmi Aslanoğlu’nu ofisinde ziyaret ederek, araçlar hakkında daha ayrıntılı bilgi alma fırsatını bulduk.

Proje hakkında daha ayrıntılı bilgi vermede önce, dispenser adı verilen araçların çalışma prensibinden bahsedelim.

Bu araçlar, tanker tipindeki araçlardan farklı olarak, kendi üzerlerinde akaryakıt taşımıyor.

Bunun yerine, havalimanının altına döşenmiş olan boru hattı sistemine (hydrant) bağlanarak, buradan aldığı yakıtı uçaklara pompalıyor.

Dünyadaki diğer havalimanlarına baktığımızda, dispenser araçların genelde dizel motora sahip olduğunu görüyoruz. Çok az sayıda olmakla birlikte, hibrit modeller de mevcut.

Yukarıda da belirttiğimiz üzere, yeni havalimanındaki dispenser filosu büyük oranda, elektrikli araçlardan oluşuyor.

60 araçlık filonun 50 tanesi elektrikli; geri kalanlar dizel motorlu.

Proje çerçevesinde İGA ile birlikte üç firma bir araya gelmiş.

Aracın şasi üretimini BMC yapmış. Dizelden elektrikliye dönüştürme işini ise Trev Enerji Otomotiv adlı şirket üstlenmiş.

Akaryakıtı uçağa aktaran pompa sistemini Katmerciler firması üretmiş. Katmerciler bu iş için ilk aşamada, Belçika merkezli bir firmadan knowhow desteği almış.

Projenin belki de en kritik noktası, kullanılan piller olmuş.

Altı farklı lityum pil alternatifi arasından, “Demir Fosfat” tipinde olan seçilmiş.

Bu pil tipinin çok önemli bir özelliği hızlı şarj olması ve patlama, yanma gibi risklerinin bulunmaması.

Sadece bir saatlik bir şarj ile iki gün boyunca operasyon düzenleyecek kadar enerji yüklemesi yapmak mümkün oluyor.

53 kWh gücündeki pilleri ile bu araçlar, 170 km menzil kat ederek, ortalama 40 uçağa yakıt ikmali yapabiliyor

Bu sayı, araçların neredeyse iki gün boyunca verimli bir biçimde çalışabilmesi anlamına geliyor.

Havalimanı çok geniş bir alana yayıldığından, çeşitli noktalara toplam 20 adet şarj istasyonu kurulmuş.

Yeni havalimanının hizmete girdiği Nisan 2019’da, elektrikli akaryakıt ikmal araçlarının kullanım oranı %80 mertebesindeymiş.

Günümüzde bu oran %98’e ulaşmış.

Yani neredeyse tüm akaryakıt operasyonu elektrikli araçlarla gerçekleştiriliyor.

Neticede hem gürültü hem de karbon emisyonu açısından son derece başarılı bir projeye imza atılmış.

İGA Akaryakıt Genel Müdürü Hüseyin Hilmi Aslanoğlu’nu tebrik ediyor, yeni havalimanının diğer noktalarında da buna benzer yenilikçi ve öncü projeleri görmeyi temenni ediyoruz.

Elektrikli Akaryakıt İkmal Araçlarının Teknik Özellikleri

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.