2018’in Son Çeyreğine Girilirken, Yolcu Sayısı Ne Durumda?

2018 yılının son üç aylık dönemine girdiğimiz bu günlerde, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ), Eylül ayı yolcu ve kargo istatistiklerini açıkladı.

İstanbul Atatürk Havalimanı’ndaki (IST) yolcu sayısı, bir önceki yılın aynı ayına göre %1,2 oranında artışla 6,1 milyon seviyesine ulaştı.

İç hatlardaki yolcu kaybı devam ederken (-%2,4), dış hatlardaki artış (%2,7) dikkat çekti.

Ocak-Eylül dönemine baktığımızda ise, IST’teki iç hat yolcu sayısının bir önceki yılın aynı dönemine göre hemen hemen aynı kaldığını görüyoruz.

Dış hatlardaki yolcu sayısı artışı ise %11 seviyesinde gerçekleşti.

Yolcu sayısındaki toplam artış, dış hatlardan gelen destek sayesinde %8’e yaklaştı.

Zira Mayıs ayından bu yana IST, iç hatlarda sürekli bir biçimde gerileme yaşıyor.

Öte yandan Sabiha Gökçen Havalimanı’ndaki (SAW) olumlu görünüm istikrarlı bir biçimde devam ediyor.

Eylül ayında iç hatlarda %2,7 ve dış hatlarda %7,5 oranında artış kaydeden SAW, toplam yolcu sayısını %4,3 oranında artırarak 3 milyon’a çıkardı.

SAW’ın dokuz aylık performansı da oldukça parlak.

İç hatlarda %9,6, dış hatlarda %12,2 ve toplamda %10,5 oranında artış elde eden SAW’ın toplam yolcu sayısı 25,9 milyona ulaştı.

Yeni Havalimanı’nın Açılışı Ertelendi, Hesaplar Değişti

Bilindiği üzere İstanbul’da inşa edilen yeni havalimanının açılış tarihi 29 Ekim 2018’di.

Ancak geçtiğimiz günlerde beklenmedik bir biçimde, açılış tarihinin yıl sonuna ertelendiği bilgisi basına yansıdı.

Ağustos ayındaki bir yazımızda, açılışın 29 Ekim 2018 tarihinde yapılacağı bilgisi çerçevesinde IST ve SAW’ın 2018 yılı muhtemel yolcu sayılarını tahmin etmeye çalışmıştık.

Tabii yeni havalimanının açılışı ertelenince, hesaplar da buna göre değişti.

Atatürk Havalimanı’ndaki yolcu uçağı operasyonu 29 Ekim 2018 tarihinde durdurulacak ve 31 Ekim 2018‘de yeni havalimanında yeniden başlatılacaktı.

Bu sebeple üç günlük bir yolcu kaybı olacaktı.

Gerek söz konusu üç günlük duraksama ve gerekse yeni havalimanının açılışı sonrasındaki adaptasyon süreci sebebiyle, Atatürk ve devamında yeni havalimanının yolcu sayılarında, Ekim ve Kasım aylarında bir önceki yıla nispeten %8-10 oranında gerileme yaşanacağını öngörmüştük.

Ancak taşınma yıl sonuna ertelenince, Ekim ve Kasım aylarında yaşanacağını tahmin ettiğimiz yolcu kaybı, önümüzdeki Aralık ve Ocak aylarına ötelenmiş oldu.

Neticede, 2018 yılında IST’teki yolcu sayısının 67 milyon civarında gerçekleşeceğini tahmin ediyor.

SAW’ın, yeni havalimanının açılışından olumlu yönde etkileneceğini düşünüyoruz.

Özellikle İstanbul’un Anadolu yakasının orta ve güney bölgelerinde yaşayanların, ulaşım kolaylığı sebebiyle SAW’ı tercih etmeye başlamaları kuvvetle muhtemel.

Yurt dışı uçuş çeşitliliği bakımından ise SAW’ın, yeni havalimanıyla rekabet etmesi mümkün değil.

Ancak iç hat uçuşlarında ortaya bambaşka bir tablo çıkıyor.

SAW zaten 2017 yılında, iç hat yolcu sayısı bakımından Atatürk’ün önüne geçmişti. Yeni havalimanının açılışıyla birlikte bu farkın artacağını tahmin ediyoruz.

Dolayısıyla, gerek iç hatlarda güçlü bir alternatif oluşu ve gerekse kısa-orta menzilli dış hatlarda makul sayıda seçenek sunması sebebiyle, SAW’daki yolcu sayısında güçlü bir artış yaşanması potansiyeli olduğunu iddia ediyoruz.

Ancak yeni havalimanının açılışındaki erteleme sebebiyle, bu iddiamızın gerçek olup olmayacağını görebilmemiz için 2019 yılını beklememiz gerekecek.

Neticede SAW’ın 2018 yılını 35 milyon yolcu ile kapatacağını ön görüyoruz.

Abdullah Nergiz

Ticarî havayolu sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.