Qatar Airways, A320neo Yerine A321neo Alacak

Qatar Airways, Airbus A320neo siparişini güncelledi.

Airbus’tan yapılan açıklamaya göre Qatar Airways, 50 adet A320neo yerine, yine aynı sayıda A321neo satın alacak.

Airbus A321neo tipi uçakların 2019 yılından itibaren teslim edilmeye başlanacağı ve liste fiyatlarına göre toplam satış tutarının 6,4 milyar USD olacağı belirtildi.

Qatar Airways sadece bu önemli siparişteki uçak tipini yenilemekle kalmadı, uçaklarda kullanılacak motor tipini de değiştirdi.

Şirket, A320neo siparişindeki Pratt & Whitney PW1100G yerine, CFM International LEAP-1A tipi motorları tercih etti.

Qatar Airways – Airbus A321neo

7.400 km menzile sahip Airbus A321neo, 240 koltuk kapasitesine sahip.

Bunun yanı sıra, Airbus Cabin Flex niteliğine sahip yeni uçakların kapıları ve kabin içerisi, havayolu şirketlerinin tercihlerine mevcut uçaklara göre çok daha esnek bir biçimde tasarlanabiliyor.

Yeni motor seçenekleri ve “sharklet” adı verilen kanat uçları sayesinde A321neo, mevcut modele oranla %15 daha az akaryakıt harcıyor.

Günümüz itibarıyla toplam 1.496 adet sipariş toplamayı başaran Airbus A321neo’nun ilk teslimatı 2017 yılının Mayıs ayında, Amerikalı taşıyıcı Virgin America’ya yapılmıştı.

Qatar Airways, Airbus A320neo’dan Neden Vazgeçti?

Pek iyi; Qatar Airways’in A320neo’dan vazgeçmesinin altında ne yatıyor?

Şirket 2011 yılında 50 adetlik A320neo siparişi vermişti ve hatırlanacağı üzere A320neo’nun lansman müşterisi aslında, Qatar Airways’ti.

Yani bu yeni nesil uçak ilk olarak Qatar Airways filosunda hizmete girecekti.

Ancak Qatar Airways, Pratt & Whitney tarafından geliştirilen PW1000G tipi motorların testleri sırasında ortaya çıkan bir takım aksaklıklar sebebiyle bu uçakları teslim almayı reddedince, sıra Lufthansa’ya geçmiş ve ilk A320neo, 2016 yılının Ocak ayında Alman taşıyıcıya teslim edilmişti.

Airbus A320neo_Lufthansa_becomes_launch_customer

Airbus A320neo tipi ilk uçağın teslimat töreni

O tarihlerde konuyla ilgili bir açıklama yapan Qatar Airways CEO’su Akbar Al Baker, A320neo’nun motorlarıyla ilgili bir çok sorun olduğunu belirterek, bu uçakları bu haliyle teslim almayı reddettiklerini açıklamıştı.

İlk aşamada A320neo’ları diğer motor seçeneği (CFM International LEAP-1A) ile teslim almayı düşünen şirket neticede tercihini, yukarıda da belirttiğimiz üzere daha fazla koltuk kapasitesine sahip A321neo’dan yana kullandı.

Pratt & Whitney PW1000G’de Yaşanan Sorun

2015 yılının Mayıs ayında, Airbus’ın bazı test uçuşlarını iptal etmesiyle ilk kez kamuoyuna yansıyan söz konusu sorun, motorda kullanılan önemli bir kelepçeyle ilgili.

İşin enterasan tarafı, bu sorunun etkisi, motor çalıştıktan sonra 1,5 – 2 saat kadar bir süre için kapatılırsa görülüyor.

Bu süre içerisinde motorun üst bölümü, diğer kısımlarına oranla daha yavaş soğuyor.

Dengesiz soğuma, motorun şaftında, bir santimetre’nin 10.000’de 13’ü kadar bir eğilmeye sebep oluyor. Şaft bu haldeyken motor çalıştırılırsa, motor kompresöründe sürtünme meydana geliyor.

Pratt & Whitney bu duruma kısa vadeli bir çözüm olarak, çalıştırılmadan önce üç dakika boyunca motorun içerisine hava üflenmesini tavsiye ediyor.

Motorun bir saatten daha kısa veya üç saatten daha uzun sürelerde kapalı kaldığı durumlarda ise bu sorun yaşanmıyor.

Ancak motorda yaşanan problemler kısa vadede çözülememiş ve A320neo’yu filosuna ilk dahil eden havayolu şirketi olan Lufthansa 2016 yılının Mart ayında yaptığı bir açıklamada, söz konusu problemin henüz çözülememesi sebebiyle, daha ikinci uçaktan başlamak üzere yeni A320neo’ların teslimatının ertelendiğini duyurmuştu.

Indigo_ Airbus_take_off

IndiGo – Airbus A320neo

2017 yılına gelindiğinde, PW1000G’deki sorunlar henü çözülememişti.

250 adedi A320neo ve 180 adedi A321neo olmak üzere toplam 430 adet yeni nesil Airbus siparişi bulunan Hindistanlı IndiGo şirketi, bu yılın Mart ayında pilotlarına gönderdiği bir duyuruyla, A320neo tipi uçakların en fazla 30.000 feet (9.000 metre) yükseklikte uçurulması talimatını vermişti.

Bu kararın, motorların yağlama sisteminde meydana gelmesi muhtemel bir aksaklığı engellemek için alındığı belirtilmişti.

Nispeten daha düşük bir yükseklikte motorların daha az zorlanacağı ve daha az ısınacağı; böylelikle de tahmin edilen arızanın önüne geçileceği vurgulanmıştı.

Türkiye’den Verilen A320neo Siparişleri

2012 yılının son günlerinde açıklanan dev siparişle Pegasus Hava Yolları, ülkemizde A320neo ve A321neo siparişi veren ilk havayolu şirketi olmuştu.

75’i kesin, 25’i opsiyonlu olmak üzere toplam 100 adede ulaşan bu siparişin kesinleşen 75 uçaklık bölümü, 58 adet A320neo ve 17 adet A321neo’dan oluşuyor.

Pegasus’tan bir kaç ay sonra, Mart 2013’te bu kez Türk Hava Yolları (THY), halen Türkiye sivil havacılık tarihinin “en büyüğü” ünvanını koruyan, 82 adedi kesin ve 35 adedi opsiyonlu olmak üzere tamamı Airbus’tan toplam 117 adetlik bir uçak sipariş vermişti.

Bu dev siparişin 25 adedi A321-200, 4 adedi A320neo ve 88 adedi ise A321neo tipi uçaklardan oluşmaktaydı.

THY_Turkish_Airlines_Airbus_A321neo

THY – Airbus A321neo

1 Aralık 2015 tarihinde yapılan bir açıklama ile THY’nin, bu siparişteki 20 adet A321neo sipariş opsiyonunu kesinleştirdiği duyurulmuştu.

Pegasus’un uçaklarında, CFM’in LEAP-1A motorları kullanılacak. THY’nin yeni nesil Airbus uçaklarında ise, Pratt & Whitney üretimi motorlar bulunacak.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.