Sesten Hızlı Yolcu Uçağının En Önemli Üç Özelliği

Efsanevî Concorde’un emekliye ayrılmasının uzun zaman ardından yeniden başlayan, sesten hızlı yolcu uçağı üretimi konusundaki çalışmalar devam ediyor.

Bunlardan bir tanesi, zaman zaman Havayolu 101’de de ele aldığımız Boom – Overture.

Geçtiğimiz aylarda şirketin web sitesinde yayımlanan bir makalede, yeni nesil sesten hızlı yolcu uçaklarının üç önemli özelliği hakkında bilgi verildi.

Daha doğrusu, geliştirme süreci devam eden Overture ile Concorde arasındaki üç temel fark ele alındı.

Aerodinamik

Overture, Concorde’a nispeten çok daha verimli bir aerodinamik şekle sahip.

Bu sayede, uçağın seyir esnasında maruz kaldığı sürtünme mümkün olan en düşük seviyeye çekilmiş durumda.

Tabii bunun temelinde, karbon kompozit malzeme geliyor.

Bu tür malzeme, metale göre çok daha rahat bir biçimde şekillendirilebiliyor.

Boom – Overture Aerodinamik Görünüm

50-60 sene önce Concorde’u geliştiren mühendisler de daha optimum bir gövde yapısına sahip bir uçak üretmeleri gerektiğini biliyorlardı.

Ancak o dönemde karbon kompozit malzeme, günümüzdeki kadar yaygın ve nispeten düşük bir maliyetle kullanılır durumda değildi.

Günümüz mühendislerinin eskisine göre bir diğer avantajı, aerodinamik modellemeler için kullandıkları bilgisayar simülasyon yazılımları.

Bu sayede Overture’un gövde şekline yönelik alternatifleri çok daha çabuk ve ucuz bir biçimde gözlemlemek mümkün oluyor.

Malzeme

Concorde’un hızını sınırlayan en önemli etken, uçağın üretiminde kullanılan malzemeydi.

Zira ses hızının iki katına ulaşıldığında, uçağın özellikle burun kısmındaki sıcaklık neredeyse, alüminyum kaplamanın yumuşamaya başlayacağı seviyeye kadar yükseliyordu.

Overture’da kullanılan karbon kompozit malzeme, uçağın daha yüksek hızlara çıkmasına imkân verecek.

Böylece sesin iki katından daha fazla hızlara ulaşmak mümkün olacak.

Motor

Günümüzde yaygın bir biçimde kullanılan turbofan motorlar, bir yandan sesten hızlı uçuş için gereken gücü üretirken, diğer yandan da nispeten sessiz kalabiliyor.

Bu durum, Concorde motorlarının kalkış sırasında ve daha sonra ses duvarını aşarken kullandığı art yakıcı (afterburner) sistemine olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor.

Boom – Overture Motor Testi

Concorde, dört adet Rolls Royce/Snecma Olympus 593 turbojet motora sahipti.

Akaryakıtı adeta içercesine tüketen bu motorlara karşın Overture, nispeten çok daha verimli olan üç adet medium-bypass motorlar kullanacak ve art yakıcı sistemine gerek duymayacak.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.