Mitsubishi, Bombardier’in Uçak Üretimi Bölümünü Satın Alıyor

Japon sanayi devi Mitsubishi Heavy, Kanadalı Bombardier firmasının bölgesel yolcu uçağı üretimi bölümünü satın alıyor.

Taraflar arasında geçtiğimiz Salı günü varılan anlaşma sonucunda, Bombardier bir türlü kâr ettirmeyi başaramadığı bölgesel jet üretimi işini portföyünden çıkarırken, söz konusu pazara hızlı bir giriş yapmayı amaçlayan Mitsubishi ise Bombardier’in mevcut müşterilerinden ve teknik destek ağından faydalanmak istiyor.

Yeni bir uçağın üretim sonrasında pazara girebilmesinin önündeki en ciddi engellerden bir tanesi, havayolu şirketleriyle olan ilişkilerin kurulması ve geliştirilmesi oluyor.

Mitsubishi, Bombardier hamlesiyle işte bu zorluğun üstesinden gelmeyi amaçlıyor.

Uçağın Adı SpaceJet Olmuştu

Bu noktada tabii olarak akıllara, Mitsubishi Heavy bünyesinde devam eden bölgesel yolcu uçağı projesi geliyor.

Mitsubishi Aircraft Corporation tarafından geliştirilmekte olan uçağın adınının, SpaceJet olarak değiştirileceği ortaya çıkmıştı.

Bu önemli kararın ardında, şirketin bu yeni uçak için yeni bir pazarlama stratejisi tercih etmesi yatıyor.

Önümüzdeki dönemde özellikle ABD pazarına odaklanmayı planlayan Mitsubishi, uçağın adındaki Japon çağrışımını kaldırarak, daha küresel bir kelime tercihinde bulunmuştu.

Bu çerçevede, MRJ90’ın adı SpaceJet M90 ve MRJ70’in adı ise SpaceJet M100 olarak değiştirildi.

İşin ilginç yanı, geçtiğimiz günlerde düzenlenen Paris Havacılık Fuarı’nda, Amerikalı adı açıklanmayan bir taşıyıcı ile Mitsubishi arasında bir mutabakat zaptı imzalandı.

Anlaşmaya göre Amerikalı havayolu, 2024 yılında hizmete girmesi beklenen M100 modelinden 15 adet satın almayı taahhüt etti.

Kısa bir süre önce özellikle ABD pazarı için yeniden tasarlanarak boyu 60 cm kadar uzatılan M100, iki sınıflı kabin düzeninde 76 koltuk kapasitesine sahip.

Amerika Pazarı, SpaceJet’e Güç Katabilir

ABD coğrafyasının neredeyse %80 oranındaki bölümü bölgesel jet operasyonuna uygun ve bu pazar şu anda Kanada üretimi Bombardier ve Brezilya üretimi Embraer tipi uçaklarla besleniyor.

İşin en ilginç yanlarından bir tanesi, Bombardier geçmiş yıllarda, bazı eski personelinin uçak üretimiyle ilgili bazı ticarî sırları Mitsubishi’ye aktardığı iddiasıyla şirkete dava açmıştı.

SpaceJet’in üretim ve sertifikasyon sürecinde yaşanan gecikmeler, Japonları alternatif çareler üretmeye zorlamış gibi görünüyor.

Hatırlanacağı üzere, SpaceJet’in büyük modeli olan M90’da sertifikasyon çalışmaları halen devam ediyor.

Proje başladığından bu yana uçağın hizmete giriş tarihi tam beş kez ertelendi.

Son anda yine kötü bir sürpriz olmazsa, lansman müşterisi konumundaki All Nippon Airways’e (ANA) yapılması planlanan ilk teslimat en iyi ihtimalle 2020 yılının ortalarında gerçekleştirilecek.

En başta hedeflenen tarih ise 2013 yılı sonu, 2014 başıydı.

Batı dünyasının Rusya (UAC) ve Çin (Comac) üretimi olan bölgesel yolcu uçaklarına mesafeli duruşu da hesaba katıldığında, Space Jet, Amerika dışından ABD pazarına giriş yapma ihtimali olan tek bölgesel yolcu uçağı gibi görünüyor.

(Bölgesel yolcu uçağı, 76 ve daha az koltuk kapasiteli ve maksimum kalkış ağırlığı 39 tondan hafif olarak tanımlanıyor)

ABD pazarı için düşünülen 70 kişilik versiyonun sertifikasyon süreci henüz başlamış değil ve bu modelin hizmete girişi için en erken 2022 yılı telaffuz ediliyor.

Özellikle Bombardier ile bir anlaşmaya varıp, Kanada’nın Montreal kentindeki üretim tesislerinin SpaceJet için kullanılması halinde, projenin seyri tamamen değişebilir.

Mitsubishi, 2008 yılında başladığı bu projeye şu ânâ kadar yaklaşık 5,5 milyar USD harcamış durumda ve daha da harcayacak gibi görünüyor.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.