Jet Motorlu İlk Yolcu Uçağı Ne Zaman Hizmete Girdi?

Jet motorlu yolcu uçağının ilk olarak ne zaman hizmete girdiğini biliyor musunuz?

İngiltere tarafından üretilen de Havilland DH 106 Comet tipi jet motorlu ilk yolcu uçağı, 2 Mayıs 1952 tarihinde resmen ticarî seferlere başlamıştı.

(DH 106 Comet, ilk deneme uçuşunu ise 27 Temmuz 1949 tarihinde yapmıştı)

BEA_de_Havilland_DH-106_Comet_4B_Berlin

de Havilland DH-106 Comet

G-ALYP kuyruk kodlu, 36 koltuk kapasiteli uçak, günümüzdeki British Airways’in öncül şirketlerinden olan British Overseas Airways Corporation (BOAC) filosundaki yolculu ilk resmî uçuşunu, Londra ile Johannesburg arasında gerçekleştirmişti.

Londra’dan havalanan uçak ilk olarak Roma’ya inmişti. Bunun ardından Beyrut – Hartum – Entebbe – Livingstone güzergâhında devam eden uçuş, Johannesburg’da son bulmuştu.

Rota boyunca yapılan duraklamalarla birlikte bu sefer tam 23 saat 38 dakika sürmüştü. Uçuş süresi ise 17 saat 16 dakikaydı.

Seferin uzunluğu sebebiyle, Beyrut ve Hartum’da uçuş ekibi değiştiriliyordu.

Dünyanın ilk jet motorlu yolcu uçağı Comet’in ilk uçuşunun rotası (2 Mayıs 1952)

Comet, o dönemin gelişmiş pervaneli uçaklarından Doglas DC-6’ya göre %50 oranında daha hızlıydı.

Jet motorlu yolcu uçağı, 11-12 bin metre gibi, pervaneli rakiplerine göre çok daha yüksek irtifaya çıkabiliyor ve bu sayede hava hareketlerinin bir çoğundan kurtularak yolcularına konforlu bir uçuş imkânı sunuyordu.

Sadece %43 gibi son derece düşük bir doluluk oranı ile kârlılık açısından başa baş noktasını elde eden uçağın, büyük bir ticarî başarı elde edeceği tahmin ediliyordu.

1953 yılının yaz aylarında gelindiğinde BOAC, Comet tipi uçaklarıyla Londra’dan Johannesburg’un yanı sıra Tokyo, Singapur ve Kolombo’ya sefer yapmaya başlamıştı.

Ancak 1954 yılı başlarında art arda meydana gelen kazalar (BOAC 781 ve South African Airways 201), 8 Nisan 1954 tarihi itibarıyla Comet’lerin yere çekilmesine sebep olmuştu.

BOAC 781 kazasındaki uçak aynı zamanda, ilk resmî seferi gerçekleştiren G-ALYP kuyruk kodlu uçaktı.

Kazaların sebebinin anlaşılıp, geri tedbirlerin alınarak uçağın yeniden seferlere başlamasına kadar dört seneden fazla bir süre geçti.

24 Eylül 1958’de Comet yeniden seferlere başlasa da, ticarî olarak rakiplerinin çok gerisinde kaldı ve başlangıçtaki beklentilerin aksine sektöre sönük bir biçimde veda etti.

Sonraki yıllarda da Comet’in başı talihsizliklerden bir türlü kurtulmadı.

Bunlardan bir tanesi, Ankara Esenboğa Havalimanı’ndan kalkışı sonrasında düştü.

Neticede Comet, hizmete girdikten sonra yaşadığı başarısızlıklara rağmen, havayolu seyahatini kökten değiştiren uçaklardan bir tanesi olarak tarihe geçti.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.