Havacılık Tarihinde “Yere Çekilen” Uçaklar

Sivil havacılık sektöründe son günlerin en sıcak konusu hiç şüphesiz ki Boeing 737 MAX tipi uçakların yere çekilmesi.

Önce, 29 Ekim 2018 tarihinde Endonezyalı havayolu Lion Air’in JT610 sayılı uçağı, daha sonra ise 10 Mart 2019 tarihindeki Ethiopian Airlines ET302 kazası, 737 MAX tipi uçakların yere çekilmesine (grounding) yol açmıştı.

Gelin şimdi, en yenisinden eskisine doğru, havacılık tarihinde yere çekilen yolcu uçaklarına bir bakalım:

2019: Boeing 737 MAX

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: 2017

Yere çekilme tarihi: 13 Mart 2019

Düzenleyici karar: FAA acil durum emri

Sebep: Lion Air JT610 ve Ethiopian ET302 kazaları

Yeniden uçma tarihi: Henüz belli değil

Boeing 737 MAX

2013: Boeing 787 Dreamliner

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: 2009

Yere çekilme tarihi: 16 Ocak 2013

Düzenleyici karar: FAA acil durum yönergesi (AD)

Sebep: 7 ve 16 Ocak 2013 tarihlerinden iki ayrı uçağın lityum ion pillerinde yaşanan arızalar.

Yeniden uçma tarihi: 16 Nisan 2013

Boeing 787-10_dreamliner_render

Boeing 787-10 Dreamliner

2000: Concorde

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: 1976

Yere çekilme tarihi: 16 Ağustos 2000

Düzenleyici karar: Tüm Concorde’ların uçuşa elverişlilik yönergelerinin askıya alınması

Sebep: Air France AF4590 kazasının ardından, uçağın yakıt depolarının emniyetine ilişkin doğan şüpheler

Yeniden uçma tarihi: 11 Eylül 2001

1982: Yakovlev Yak-42

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: 1980

Yere çekilme tarihi: 1982

Düzenleyici karar: –

Sebep: Yatay kuyruğun arızalanmasına yol açan tasarım hatası

Yeniden uçma tarihi: Ekim 1984

Yakovlev Yak-42

1979: McDonnell Douglas DC-10

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: 1971

Yere çekilme tarihi: 6 Haziran 1979

Düzenleyici karar: FAA acil durum emri

Sebep: American Airlines AA191 kazası sonrasında, motor – kanat bağlantı noktalarının emniyetine ilişkin doğan şüphe

Yeniden uçma tarihi: 13 Temmuz 1979

McDonnell Douglas DC-10

1954: de Havilland Comet

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: 1952

Yere çekilme tarihi: 8 Nisan 1954

Düzenleyici karar: Tüm Comet’lerin uçuşa elverişlilik yönergelerinin İngiltere Ulaştırma Bakanlığı tarafından askıya alınması

Sebep: BOAC 781 ve South African Airways 201 sefer sayılı uçakların uçus esnasında patlaması.

Yeniden uçma tarihi: 24 Eylül 1958

de Havilland DH-106 Comet

1947: Douglas DC-6

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: Mart 1947

Yere çekilme tarihi: 11 Kasım 1947

Düzenleyici karar: Havayolu şirketlerinin kendi kararları

Sebep: Uçuş sırasında çıkan yangınlar ve United Airlines 608 kazası.

Yeniden uçma tarihi: Mart 1948

Douglas DC-6

1946: Lockheed Constellation

Uçağın hizmete ilk giriş tarihi: 1945

Yere çekilme tarihi: 12 Temmuz 1946

Düzenleyici karar: Hükûmet emri

Sebep: TWA 513 sefer sayılı uçağın kaza yapması

Yeniden uçma tarihi: 23 Ağustos 1946

Lockheed Constellation

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.