Boeing 737 MAX’ın Yere Çekilmesi, Binlerce Uçuşu Etkiledi

Lion Air ve Ethiopian Airlines filosunda beş ay arayla yaşanan iki benzer kaza, Boeing 737 MAX tipi uçakların tüm dünya genelinde uçuştan alınarak yere çekilmesine sebep olmuştu.

13 Mart (2019) günü alınan bu karardan günümüze dek geçen süre içerisinde Boeing henüz, yaşanan yazılım sorununa kesin bir çözüm getirebilmiş değil.

Eldeki verilere göre her iki kazanın da, normal şartlarda uçağın “stall” durumuna girmesini engellemek için geliştirilen sistemin (Maneuvering Characteristics Augmentation System) yanlış çalışması sebebiyle meydana geldiği görülüyor.

Boeing 737 MAX

Henüz net bir açıklamama yapılmamakla birlikte, bu sistemle ilgili yazılım sorununun tam olarak giderilbilmesi için en az iki aylık bir süreye ihtiyaç olduğu söyleniyor.

Dolayısıyla bu durum, Boeing’in 737 MAX üretim hızını da etkiledi.

Şirket, aylık 52 adet olan 737 MAX üretimini, yaklaşık %20 oranında azaltarak 42 adede indirmeye karar verdi.

Zira üretilen yeni uçakların havayollarına teslim edilemiyor oluşu, Boeing’in fabrikasında ciddi bir park yeri sıkıntısına da yol açıyor.

Boeing normal şartlarda, önümüzdeki Haziran ayından itibaren aylık üretim sayısını 57’ye yükseltmeyi planlıyordu.

Boeing 737 MAX’ın Yere Çekilmesi, Binlerce Uçuşu Etkiledi

Tabii iş bununla da kalmadı.

Dünya genelinde havayollarına teslim edilmiş olan 376 adet 737 MAX bulunuyor.

Buna ilave olarak sene içerisinde teslim edilmek üzere daha onlarca 737 MAX sırasını bekliyordu.

Havayolu şirketleri de planlamalarını buna göre yapmıştı.

Boeing 737 MAX Teslimat ve Siparişleri (Mart 2019)

Filosunda en fazla 737 MAX bulunan havayolu şirketi, Amerikalı Southwest Airlines.

Southwest’in filosunda bu tipteki uçaklardan 31 adet mevcut.

American Airlines ve Air Canada, sırasıyla 24 ve 23 adet uçakla, Southwest’i takip ediyor.

Ülkemizden de Türk Hava Yolları (THY) filosunda, 12 adet 737 MAX bulunuyor. THY ayrıca, 2019 yılı içerisinde bir o kadar daha yeni 737 MAX teslim alacaktı.

Boeing 737 MAX’ın beklenmedik bir biçimde yere çekilmesi, havayollarının uçuş planlamalarını da alt üst etti.

Şirketler, binlerce uçuşu ya iptal etmek ya da yeniden düzenlemek zorunda kaldı.

Mesela içerisinde bulunduğumuz Nisan ayında, sadece Avrupa merkezli havayollarının 6.000 uçuşu etkilendi.

Uçuş yoğunluğunun arttığı yaz aylarında bu sayı iyice yükselecek.

Ağustos ayı için planlanmış 737 MAX uçuşlarının sayısı, 12.500’i buluyor.

Kimi havayolları uçuşları birleştirerek, kimileri ise acilen yeni uçak kiralama yoluna giderek bu sıkıntıyı aşmaya çalışıyor.

Ama yine de bir çok uçuşun tamamen iptal edilmesinin önüne geçmek mümkün olmuyor.

Bakalım 737 MAX’ın yazılım sorunu söylendiği şekilde iki aylık bir süre içerisinde giderilebilecek ve havayolları önümüzdeki yaz aylarını rahat geçirebilecek mi?

Abdullah Nergiz

Ticarî havayolu sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.