Arkia Israeli Airlines, Airbus A321LR Tipi İlk Uçağı Teslim Aldı

Arkia Israeli Airlines, Airbus A321LR tipi ilk yolcu uçağını resmen teslim alan ilk havayolu şirketi oldu.

Teslimat töreni, 14 Kasım 2018 tarihinde Airbus’ın Hamburg’daki tesislerinde gerçekleştirildi.

Tel Aviv merkezli olarak faaliyet gösteren Arkia, yeni uçağını tek kabin sınıflı ve 220 koltuk kapasiteli olacak şekilde tercih etmişti.

Bununla birlikte filosundaki uçak sayısı yediye yükselen şirketin iki adet A321LR siparişi daha bulunuyor.

Arkia’nın bu uçakları Avrupa’daki tatil destinasyonlarının yanı sıra Güneydoğu Asya’da da kullanıp kullanmayacağı merak ediliyor. Özellikle Bangkok gibi gözde bir noktanın şirketin uçuş ağına dahil edilmesi, sürpriz olmayacaktır.

Öte yandan; LEAP CFM motorlarıyla donatılan A321LR’nın lansman müşterisi aslında Primera Air’di. Ancak Danimarka merkezli havayolunun Ekim ayı başında iflas ederek operasyonlarını durdurması üzerine, ilk A321LR, İsrail’e gitti.

Şu ana kadar aralarında Qatar Airways, Norwegian, Jetstar gibi havayollarının bulunduğu 12 şirket, 120 civarında A321LR siparişi verdi.

A321LR’ın Sıra Dışı “ETOPS” Performansı

Airbus’ın “oyun değiştirici” uçağı A321LR geçtiğimiz Ekim ayında, 2018 yılı başından itibaren sürdürülen sertifikasyon sürecinde son derece önemli bir aşamayı tamamlamıştı.

A321LR’nin çok uzun uçuş yapmasını sağlayan yakıt tankları (üç adede kadar) ve bu çerçevedeki ETOPS operasyonu, EASA ve FAA tarafından onaylanmıştı.

Böylelikle A321LR’nin içerisinde 206 yolcu ile birlikte 7.400 km gibi, dar gövdeli bir uçak için oldukça uzun sayılabilecek mesafelere uçuş yapabilmesi resmen tanınmıştı.

Airbus’ın bu uçağın kabin ve kapılarında yaptığı bir takım değişiklikler de yine aynı sertifikasyon süreci çerçevesinde kabul edilmişti.

Oyun Değiştirici Uçak: A321LR

Airbus A321’in uzun menzilli versiyonu A321LR, ilk deneme uçuşunu 31 Ocak 2018 tarihinde gerçekleştirmişti.

2018 yılının son çeyreğinde hizmete girmesi beklenen ve iki kabin sınıflı olarak 206 koltuk kapasitesine (16 Business + 190 Economy) sahip olan Airbus A321LR tipi uçakların standart menzili 7.400 km’ye kadar ulaşıyor.

(A321’in standart versiyonunun menzili ise yaklaşık 6.000 km mertebesinde bulunuyor)

Dar gövde kategorisindeki en uzun menzile sahip uçak olan A321LR ile mesela, Paris ile New York arasında direkt sefer yapmak mümkün.

Benzer şekilde İstanbul çıkışlı seferler için düşündüğümüzde bu uçağı, Afrika’nın büyük bölümü, Hint Okyanusu’ndaki tatil beldeleri, Hindistan, Pakistan ve hatta Çin’in batısındaki şehirlere yapılan seferlerde kullanmak da imkân dahilinde.

İstanbul merkezli olarak A321LR’ın menzili (8.700 km)

Hatta yukarıda değindiğimiz deneme uçuşunun 11 saat sürdüğü düşünülürse, bu uçakla İstanbul’dan direkt olarak ulaşılabilen nokta sayısı çok daha fazla olacaktır.

Uçağın maksimum kalkış ağırlığı da 93,5 tondan, 97 tona yükseltilmiş durumda. Yapılacak bazı yeniliklerle, maksimum kalkış ağırlığının 100 tona kadar çıkarılabileceği iddia ediliyor.

Airbus, A321LR modeli ile, Boeing’in üretimini yıllar önce durdurduğu Boeing 757 tipi uçaklardan boşalan pazarı (middle of market) hedefliyor.

Gerçekten de International Airlines Group (IAG) bünyesinde yer alan Aer Lingus tarafından geçtiğimiz yıl verilen yedi adetlik Airbus A321LR siparişi, şirketin filosunda bulunan Boeing 757’lerin yerini alacak ve transatlantik hatlarında kullanılacak.

Yine IAG çatısı altında bulunan British Airways ve Iberia da, özellikle Norwegian gibi uzun menzilli pazara etkin bir biçimde giriş yapan düşük maliyetli taşıyıcılara karşı kullanmak üzere, A321LR siparişi vermeyi düşünüyor.

IAG CEO’su Willie Walsh yaptığı bir açıklamada, A321LR ile birlikte, uzun menzilde düşük maliyetli iş modelini uygulayan havayolu şirketleriyle rekabet etme imkânına kavuşacaklarına dikkat çekerek, geniş gövdeli uçaklarla işletmeyi uygun görmedikleri bir çok hattın, dar gövdeliler ile ticarî açıdan mâkul hale dönüşebileceğinin altını çizmişti.

Zira söz konusu uçakların, transatlantik hatların yanı sıra, Avrupa ile Güney Afrika arasındaki uçuşlarda da kullanılabileceği belirtiliyor.

Bakalım A321LR, Airbus’ın güvendiği ve hedeflediği başarıya ulaşacak mı ve şirketin ezeli rakibi Boeing, bizzat kendisinin boşalttığı bu ara pazar için yeni bir uçak modeli geliştirecek mi?

Abdullah Nergiz

Ticarî havayolu sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.