Devir hızla değişti.
2000’lerin ilk iki 10 yılındaki rüzgâr tersine döndü.
Bir zamanlar ABD ile Çin arasındaki havayolu trafiğinin artışı, küreselleşmenin ve işbirliğinin güzel bir örneği olarak gösterilirdi.
Ne var ki 2020’den bu yana bu iki devasa ülke arasındaki ilişkiler tamamen farklılaştı.
Havayolu trafiğindeki durgunluk aslında, ikili ilişkilerdeki gerginliğin açık bir yansıması.
ABD – Çin ilişkileri, zaten Covid-19 krizinden önce gerilmeye başlamıştı. Pandemiyle birlikte iki ülke arasındaki yolcu uçuşları tamamen durdurulmuş; krizden sonra da bir türlü eski seviyesine dönmemişti.
Yolcu uçağı seferlerine verilen izin çok yavaş bir biçimde artırılmış ve 2023’ün sonlarında haftalık uçuş sayısı 35’er adede yükseltilmişti.
Haftalık uçuş sayısı izni ancak 31 Mart 2024’te 50’şer adede çıkmıştı. 2018 yılında bu sayının toplamda 343 adet olduğu düşünülürse, aradan geçen bunca zamana karşın hâlâ yüzde 70’lik bir gerilemeden bahsetmek mümkün.
OAG’nin hazırladığı bir ABD – Çin analizi, bu durumu grafiklerle gözler önüne seriyor.
2026 yılı itibarıyla taraflar arasındaki uçuş sayısının, 2010 yılı seviyesinde olduğu anlaşılıyor.
Uzun vadede bazı dalgalanma dönemleri yaşansa da iki ülkenin havayollarının genelde kendilerine tahsis edilen uçuş haklarını sonuna kadar kullandığı görülüyor. Son yıllarda pazar neredeyse tam ortadan yarı yarıya bölünmüş gibi.
2020’deki Covid-19 krizi sırasında uçuşlar tamamen durdurulmuştu. Trafik yeniden başladığında ise artık hiç bir şey eskisi gibi değildi.
ABD’nin talebi doğrultusunda ikili havacılık anlaşması adeta sıfırlanıp yeniden yapılmıştı. Bunun sonucunda uçuş sayısı adeta kaplumbağa hızıyla hareketlenmiş ve 2023’te bile haftalık sefer sayısı 12 + 12 olmak üzere 24 adette kalmıştı. Ancak o yılın sonlarında sağlanan gevşemeyle bu sayı önce 18’er ve hemen sonra da 24’er adet olmak üzere güncellenmişti.
Bu arada, “Su akar, yolunu bulur” denir ya; aynen böyle olmuş ve dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki havayolu trafiğinin akışı, alternatif noktalara kaymıştı.
Korean Air ve Asiana, fırsattan hızla faydalanarak, Seul Incheon Havalimanı’nı ABD – Çin hattında bir aktarma noktası haline dönüştürdü.
2018’de ABD ile Çin arasında Incheon aktarmalı seyahat eden yolcuların sayısı 218 bin iken, 2024’te bu sayı dört katına çıkarak 855 bine ulaştı.