GE Aerospace, NASA, BETA Technologies ve Boeing ortaklığında geliştirilen hibrit motorlu Saab 340B test uçağı, 30 bin feet’in üzerindeki irtifada uçtu.

Ticari uçakların seyir irtifasına çıkan denemenin, megavat sınıfındaki hibrit elektrikli bir tahrik sisteminin bu yükseklikte havada çalıştırıldığı ilk uçuş olduğu açıklandı.

Sistem tek bir uçuş sırasında iki saatten uzun süre hibrit modda çalıştı.

Yüksek irtifa, düşük hava yoğunluğu nedeniyle elektrik donanımının soğutulması ve yalıtımı açısından deniz seviyesinden daha zorlu koşullar yaratıyor. Bu nedenle 30 bin feet eşiği, yalnızca irtifa rekoru değil, sistem mimarisinin dayanıklılığı açısından da anlam taşıyor.

Test uçağının sağ kanadındaki standart motor bölümü değiştirilerek elektrik motorları, güç dönüştürücüleri, kontrol üniteleri ve batarya sistemiyle bütünleşik bir düzen kuruldu. Uçuş sırasında GE Aerospace’in CT7 turboprop motoru ile elektrik bileşenleri birlikte görev yaptı.

Programın amacı, gaz türbinini elektrikli destekle birleştirerek kalkış ve seyir gibi farklı uçuş safhalarında enerjinin daha verimli kullanılmasını araştırmak.

NASA, uçuş öncesinde yaklaşık yedi yıl boyunca bileşen ve mimari araştırmaları yürüttü ve sistemi yerde 45 bin feet irtifa koşullarını taklit eden ortamda denedi.

Bataryalar BAE Systems tarafından sağlanırken, BETA Technologies yüksek voltajlı elektrik donanımında, Boeing iştiraki Aurora Flight Sciences ise motor kaportasının geliştirilmesinde rol aldı.

Uçağın Kuzey Atlantik’i aşarak Farnborough’a gelmesi de testin yalnızca kısa bir gösteri uçuşundan ibaret olmadığını ortaya koydu. Hibrit sistem, yolculuğun farklı etaplarında devreye alındı ve havalimanı dışında gerçek uçuş koşullarında veri toplandı.

Buna karşın bu başarı, hibrit elektrikli bir yolcu uçağının yakında hizmete gireceği anlamına gelmiyor.

Bataryaların ağırlığı, yüksek voltajlı sistemlerin soğutulması, güç elektroniğinin güvenilirliği ve sertifikasyon kuralları çözülmesi gereken temel başlıklar arasında bulunuyor. GE Aerospace de bu test düzeneğini satışa hazır bir motor olarak sunmuyor.

Çalışma, NASA’nın elektrikli uçuş araştırmalarıyla CFM International’ın RISE teknoloji programı arasında köprü kuruyor.

GE Aerospace, RISE kapsamında açık fan, gelişmiş çekirdek ve hibrit elektrik mimarilerini birlikte değerlendiriyor. Programın hedefi, bugün kullanılan motorlara göre yüzde 20’den fazla yakıt verimliliği artışı sağlamak.

30 bin feet eşiğinin aşılması bu nedenle ticari bir ürün duyurusundan çok, teknolojinin ölçek ve irtifa bakımından olgunlaştığını gösteren önemli bir deney. Bir sonraki belirleyici aşama, aynı kazanımın daha düşük ağırlıkla, güvenli ve ekonomik biçimde seri üretim uçaklarına aktarılıp aktarılamayacağı olacak.