Sivil havacılık sektörünün gözü bir yanda kapanan hava sahalarında diğer yanda hızla artan jet yakıtı fiyatlarında.

Normal şartlarda birbiriyle uyumlu hareket eden ham petrol ve jet yakıtı fiyatları, Orta Doğu’da savaşın başlamasından itibaren büyük farklılık gösteriyor.

Yıl başından günümüze, Brent tipi petrolün fiyatı yüzde 50 oranında artarken, Kuzeybatı Avrupa piyasasında jet yakıtının spot fiyatındaki artış yüzde 100’ü buluyor.

Açılan bu makas, gözlerin, havayollarının petrol fiyatındaki değişime karşı uyguladıkları hedging işlemine dönmesine yol açıyor.

Zira Cathay Pacific CFO’sunun bir açıklamasına göre, söz konusu hedging işlemleri sadece jet yakıtı fiyatı değil zaman zaman ve hatta sık sık, ham petrol fiyatı üzerinden yapılıyor. Yani havayolları, hızla artan akaryakıt maliyetlerine karşı aslında o kadar da koruma altında bulunmuyor.

Jet yakıtı türev piyasasının her zaman yeterince derin olmaması sebebiyle bir çok havayolu, bu riski Brent, gasoil veya benzeri ürünler üzerinden dolaylı şekilde yönetiyor.

Yazıyı yazdığım sırada Brent tipi petrolün fiyatı 101 USD/varil seviyesindeydi. Jet yakıtının varil fiyatıysa 160 doları aşmış durumda.

Bununla birlikte, fiyatlarda bölgesel farklılıklar olduğunu da unutmamak gerekiyor. Asya ve Avrupa’daki fiyatlar, Amerika’nın yüzde 10 kadar üzerinde seyrediyor.

THY ve Pegasus’ta Durum Nasıl?

Bu noktada aklımıza hemen THY ve Pegasus’un hedging uygulaması geliyor.

Güncel bilgiye göre THY, 2026 yılındaki ihtiyacının yüzde 36‘sını 64 dolar/varil seviyesinden hedge etmiş. Pegasus ise yüzde 61 hedge oranı ve 710 dolar ilâ 780 dolar/ton fiyat seviyesiyle dikkat çekiyor. (Brent fiyatı bakımından 65 – 71 dolar arasına denk geliyor)

THY’nin yatırımcı sunumunda açıkça “crude oil based swaps and options” ifadesi yer alıyor ve fiyat ekseni, USD/varil üzerinden kuruluyor. Pegasus ise kullandığı araçları “vanilla call options, zero cost collars ve swaps” şeklinde belirtiyor.

Yani her iki havayolumuz da jet yakıtı maliyetini, doğrudan jet yakıtı sözleşmelerinden ziyade Brent/ham petrol referanslı türevler kullanarak hedge ediyor.