İran, Boeing ile Anlaştığını Duyurdu

Iran Air_Boeing 747SP_Istanbul Ataturk Havalimani_Temmuz 2007

Iran Air’a ait bir Boeing 747SP (EP-IAB), İstanbul Atatürk Havalimanı’nda (Temmuz 2007)

İran, sene başından bu yana görüşmelere devam ettiği Amerikan Boeing firması ile, uçak siparişi konusunda anlaştığını duyurdu.

Anlaşmanın ayrıntıları hakkında henüz hiç bir bilgi verilmezken, kesin siparişin çeşitli tiplerde 100’den fazla uçağı içereceği belirtiliyor.

İran, söz konusu uçakların bir bölümünü doğrudan Boeing’ten, diğer bir bölümünü ise uçak kiralama firmaları üzerinden alacak.

Taraflar arasındaki anlaşmanın geçerli olabilmesi, Amerikan hükûmetinin onayına tâbi.

1979 yılından bu yana iki ülke arasındaki ilişkiler son derece gergin bir biçimdeydi.

Nükleer enerji programı sebebiyle İran’a uygulanmakta olan ambargonun bu yılın başında kaldırılmasının ardından İran, her konuda olduğu gibi havacılıkta da hareketli bir sürece girmişti.

İran, Boeing’ten Alacağı Uçakların Ödemesini Euro ile Yapabilir

Boeing’in Ortadoğu’dan sorumlu satış başkan yardımcısı Marty Bentrott, bu ayın başında Dublin’de yapılan IATA yıllık olağan genel kurulunda gazetecilere yaptığı bir açıklamada, İran ile Boeing arasındaki uçak alışverişindeki en sıkıntılı noktalardan bir tanesine değinmişti.

Bilindiği üzere normalde uçaklar USD bazında satılıyor. Ancak özellikle uluslararası Amerikan bankalarının İran’la ilgili büyük hacimli kredi anlaşmalarına tereddütle yaklaşıyor.

Marty Bentrott, ABD’nin finansal sisteminin İran’a açılmaması durumunda, muhtemel bir uçak siparişindeki ödemelerin ABD Doları yerine Euro ile yapılabileceğini belirtmişti.

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ise, ABD’nin, varılan anlaşmaya uymadığını ve finansal açıdan İran’ın hâlâ baskı altında tutulmaya çalışıldığını iddia etmişti.

İran ise, ABD’nin uygulamakta olduğu ambargo sebebiyle yıllardan beridir, uluslararası finansal sistemlere girişte sorun yaşıyor.

Öte yandan, Iran Air CEO’su Farhad Parvaresh de, Boeing’ten almayı planladıkları uçak sayısının, sene başında Airbus’tan verdikleri siparişe yakın bir miktarda olabileceğini söylemişti.

Bununla birlikte, verilen siparişe karşın İran ile Airbus arasında bu yöndeki nihai anlaşmanın bir türlü imzalanamadığını da hemen belirtelim.

İran Havacılığı Hareketli

Iran_France_airport_deal_vinci_adp_jan 2016

İranlı ve Fransız yetkililer arasında havalimanlarına ilişkin düzenlenen imza töreni – Ocak 2016

Batı dünyası tarafından uygulanan ambargonun kalkmasının ardından havacılığa çok hızlı bir giriş yapan İran’daki hareketlilik devam ediyor.

Kısaca hatırlamak gerekirse; İran öncelikle, 118 adetlik büyük bir Airbus siparişi vermişti. Bu sipariş dahilindeki ilk sekiz adetlik teslimatın A320 ve A330 tipi uçaklardan oluşması ve 2016 yılının sonuna kadar gerçekleşmesi bekleniyor.

Bunu, 40 adetlik ATR siparişi izlemişti.

Akabinde, uçakların teknik bakım ihtiyacına yönelik olarak İran ile Lufthansa Technik arasında bir anlaşma imzalanmıştı.

Air France, yıllar sonra Tahran uçuşlarını yeniden başlatırken, British Airways de önümüzdeki Ramazan ayının ardından İran pazarına döneceğini duyurmuştu.

Bu arada İran Sivil Havacılık Kurumu, Kanadalı muhattapları nezdinde resmî başvuruda bulunarak, bu iki ülke arasındaki sivil uçuşların başlaması için talebini iletmişti.

Ayrıca, 2010 yılından bu yana, uçuş emniyeti konusundaki eksiklikleri ileri sürerek İran Air’e ciddi kısıtlamalar uygulamakta olan Avrupa Birliği’nin de, önümüzdeki aylarda bunları kaldırabileceği konuşuluyor.

Havayolu sektörünün bir başka önemli unsuru olan havalimanı yatırımlarına da hız verilmiş ve özellikle Fransız şirketlerle yakın işbirlikleri başlatılmıştı.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.