Haneda’da Amerikan Mücadelesi

Tokyo_Haneda_HND_International_TerminalJaponya’nın başkenti Tokyo’nun iki önemli hava ulaşım noktasından bir tanesi konumundaki Haneda Havalimanı’ndaki ilginç mücadelelere bir yenisi eklendi.

Kısaca hatırlatmak gerekirse; yakın bir geçmişe dek Haneda, dış hat uçuşlarına kapalıydı.

2010 yılı Kış Tarifesi’ne geçilirken Haneda, çok uzun yılların ardından yeniden uluslararası hava trafiği ile tanışma fırsatını bulmuştu.

Bir yanda Tokyo’nun merkezinden trenle 13 dakikada ulaşılan Haneda Havalimanı, diğer yanda kent merkezinden ulaşımı zaman zaman 1,5 saati bulan, 70 kilometre ötedeki Narita Havalimanı.

Daha o zaman bile havayolu şirketleri, Haneda’da slot kapabilmek için sıraya girmişti.

JAL, ANA, American Airlines, British Airways ve Delta Air Lines, bu kıymetli meydanı dış hat seferlerinde kullanma fırsatını yakalayan ilk şanslı şirketler olmuştu.

Günümüz itibarıyla ise yukarıdaki beş havayolu şirketine ilave olarak Air Asia X, Air Canada, Air China, Air France, Asiana Airlines, Cathay Pacific Airways, China Airlines, China Eastern Airlines, Emirates, Eva Airways, Garuda Indonesia, Hawaiian Airlines, Hong Kong Express Airways, Korean Air, Lufthansa, Philippine AirlinesQatar Airways, Shanghai Airlines, Singapore Airlines, Thai Airways International, United Airlines ve Vietnam Airlines, Tokyo Haneda’yı kullanma fırsatını bulmuş durumda.

American Airlines A321 MSN 5834Haneda’da Amerikan Mücadelesi

Japonya ile ABD arasındaki sivil havacılık anlaşmasına göre, Amerikalı havayolu şirketlerinin Haneda’ya günde toplam dört slot hakkı bulunuyor.

Ayrıca, uçuşların varış saatleri 22:00-07:00, kalkış saatleri ise 00:00-07:00 arasında olmak zorunda.

Bu kısıtlamalar, Haneda ile ABD arasında kârlı sefer yapmanın önündeki en önemli engelleri oluşturuyor.

Mevcut durumda Amerikalı şirketlere tahsis edilen dört slotun bir tanesi, Honolulu hattında Hawaiian Airlines tarafından kullanılırken, iki tanesi Delta’ta tahsis edilmiş durumda. (Los Angeles ve Seattle hatları)

Geri kalan sonuncu slotun hikâyesi ise bir hayli enteresan.

Yukarıda da belirttiğimiz üzere, 2010 yılında Haneda dış hat uçuşlarına açıldığında, buraya uçma iznini alan ilk havayolu şirketlerinin arasında American Airlines da bulunuyordu.

American bu hakkını, New York JFK hattında kullanıyordu. Ancak ilk andan itibaren bu hatta zarar eden şirket, 2013 yılında uçuşlarını durdurdu.

Açığa çıkan slotu ise United Airlines kazandı. Şirket, 26 Ekim 2014 tarihinden itibaren San Francisco ile Haneda arasında uçuşlara başlıyor.

Hikâyenin ilginç tarafı bu noktada başlıyor. American Airlines, bir sene önce bıraktığı slotu geri istiyor.

Delta Haneda Schedule Winter 14-15Ama Delta’dan…

American, Delta’nın Haneda – Seattle hattını neredeyse hiç kullanmadığını belirterek, buradaki slotun, Los Angeles uçuşları için kendisine verilmesi için Ulaştırma Bakanlığı’na resmen başvuruda bulundu.

Aslında American bu iddiasında haklı. Zira Delta, beş aylık kış tarifesi boyunca, slot hakkını kaybetmemek için, Haneda ile Seattle arasında toplam sadece 17 uçuş planlamış durumda.

American, zaten kısıtlı olan Haneda slotlarının Delta tarafından son derece verimsiz bir biçimde kullanıldığını vurgulayarak, Los Angeles hattının kendilerine verilmesi durumunda, 15 Ocak 2015 tarihinden itibaren seferlere başlayacağını belirtiyor.

Böyle bir durumda, Haneda ile Los Angeles arasında günde üç sefer yapılır hale gelineceğini hemen belirtelim. (ANA, Delta, American)

ABD Ulaştırma Bakanlığı yetkililerinin önümüzdeki günlerde bu konuda bir karara varması bekleniyor.

Bakalım bu sıra dışı slot mücadelesinde kazanan kim olacak?

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.