Boeing 737 MAX 10’un yıllardır beklenen tip sertifikasyonu, bu kez uçuş yönetim yazılımında belirlenen bir sorun sebebiyle ertelendi.

ABD Federal Havacılık İdaresi FAA, yazılımdaki sorun giderilmeden uçağın sertifikasyonunu tamamlamayacağını açıkladı.

Ekim ayında alınması beklenen onay için yeni bir tarih ise verilmedi.

Sorun, uçağın inişten vazgeçerek pas geçtiği ve pilotların uçuş planındaki rotayı değiştirdiği belirli bir senaryoda ortaya çıkıyor.

Uçuş yönetim bilgisayarı, dikey seyrüsefer modundan yani VNAV’dan daha basit bir otomasyon moduna geçebiliyor. Bu durumda pilotlar otomatik uçuş yönlendirmesine erişemeyerek uçağı elle veya ikincil yunuslama modlarından biriyle yönetmek zorunda kalıyor.

FAA, bu durumun pas geçme sırasında pilotların iş yükünü artırabildiğini belirtiyor.

Bununla birlikte, pilotların uçağın kontrolünü kaybettiği bir olay bildirilmiş değil. Boeing de mevcut pilot eğitimleri ile standart operasyon usullerinin söz konusu senaryonun emniyetli biçimde yönetilmesine imkân verdiğini savunuyor.

Yeni sorun, iki ölümcül 737 MAX kazasının ardından gündeme gelen MCAS sistemiyle aynı değil. Arıza, uçağın burnunu kendiliğinden aşağı yönlendiren bir kumanda üretmiyor. Tartışmanın odağında, belirli koşullarda otomatik uçuş yönlendirmesinin devreden çıkması ve pilotların kritik bir aşamada daha fazla görevi elle yürütmek zorunda kalması bulunuyor.

Şirket, sorunu kalıcı biçimde giderecek bir güncelleme üzerinde çalışıyor. FAA ise güncellemeyi değerlendirmek üzere bir Düzeltici Faaliyet İnceleme Kurulu toplayacak. Kurulun incelemesinin kapsamına bağlı olarak gecikme kısa sürebileceği gibi sertifikasyon takvimi aylarca da sarkabilir.

FAA Başkanı Bryan Bedford, yazılımın GE Aerospace tarafından sağlandığını açıkladı. Ancak yapılacak değişikliğin yalnızca kod güncellemesiyle sınırlı kalıp kalmayacağı ve yeniden uçuş testi gerektirip gerektirmeyeceği henüz bilinmiyor.

United Airlines, sorunlu yazılım sürümünün yüklü olduğu uçakları teslim almayacağını bildirdi. Alaska Airlines ise filosundaki uçaklarda bu sürümün kullanılmadığını açıkladı. Yazılımı kullanan WestJet de bugüne kadar hizmet sırasında herhangi bir sorun yaşamadığını ve mevcut usullerin riski kontrol altında tuttuğunu belirtiyor.

MAX 10, Boeing’in Airbus A321neo’ya karşı geliştirdiği en büyük 737 modeli. Uçağın yeniden gecikmesi, başta United, Alaska ve Ryanair olmak üzere bu modele güvenerek kapasite planı yapan havayollarını doğrudan etkileyebilir.

Havayolu 101’de daha önce, buzlanma önleme sistemindeki tasarım değişikliği yüzünden MAX 7 ve MAX 10 sertifikasyonlarının 2026’ya kaldığını aktarmıştık. Yeni yazılım sorunu, zaten yıllardır uzayan sürece bir belirsizlik daha ekliyor.