Ortak Görev SİHA’sı (collaborative combat aircraft) kategorisindeki yarışa, İsveçli Saab da girdi.

Saab, insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapacak yeni nesil insansız hava aracı konsepti A3’ü tanıttı.

Kuyruksuz, çift delta kanatlı ve süpersonik olarak tasarlanan A3’ün, 2030’lu yılların başında geliştirilebileceği ve Gripen E savaş uçaklarını tamamlayıcı bir unsur olarak kullanılabileceği belirtiliyor.

Saab’ın yaklaşımı, ABD’de geliştirilen ve nispeten düşük maliyetli olması hedeflenen Ortak Görev SİHA’sı projelerinden farklılaşıyor.

İsveçli şirket, geleceğin insansız savaş uçaklarının görev çeşitliliği arttıkça daha gelişmiş sensörlere, elektronik harp sistemlerine ve yüksek beka kabiliyetine ihtiyaç duyacağını düşünüyor.

A3’ün muhtemel görevleri arasında Gripen E’ye eşlik etmek, düşman hava savunmasının yoğun olduğu bölgelerde keşif yapmak, hassas taarruz görevleri gerçekleştirmek ve hava savunma sistemlerinin bastırılmasına katkı sağlamak bulunuyor.

Saab, bir A3’ün satın alma maliyetinin Gripen’in yaklaşık yarısı, kullanım ömrü boyunca oluşturacağı toplam maliyetin ise üçte biri seviyesinde olabileceğini tahmin ediyor. İnsanlı ve insansız uçakların 1’e 2 veya 1’e 3 oranında birlikte kullanılması değerlendiriliyor.

A3 tamamen otonom görev yapabilecek. Bununla birlikte Gripen pilotu, sesli komut veya kokpitteki kumandalar üzerinden insansız uçaklara üst seviyede talimat verebilecek.

Saab bu amaçla yapay zekâ pilotlarının farklı senaryolar altında eğitildiği bir de “AI Fighter Pilot Academy” kurmuş.

Şirket A3’e giden yolda farklı prototipler üzerinde çalışıyor.

İlk aşamadaki A1, düşük radar görünürlüğüne sahip, otonom ve süpersonik bir teknoloji gösterim uçağı olarak geliştiriliyor. GE Aerospace F414 motorunu kullanan A1’in önümüzdeki yaklaşık 15 ay içerisinde ilk uçuşunu yapması planlanıyor.

Onu, gövde içinde silah istasyonuna sahip A2 takip edecek. A2’nin ilk uçuşunun ise on yılın sonuna doğru gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

Saab böylece yalnızca yeni teknolojileri sınamayı değil, İsveç havacılık sanayisinin bir savaş uçağı projesini konsept aşamasından ilk uçuşa yalnızca 36 ay içerisinde taşıyabileceğini göstermeyi amaçlıyor.

A3 aynı zamanda daha uzun vadeli bir hedefin de parçası.

İsveç, Gripen’in 2040’lı yıllardaki halefinin nasıl geliştirileceğine henüz karar vermiş değil.

Saab’a göre A1, A2 ve A3 gibi projelerden elde edilecek tecrübe, gelecekte insanlı veya insansız yeni nesil bir İsveç savaş uçağının geliştirilmesinde önemli bir basamak oluşturabilir.

Ortak Görev SİHA’ları Nedir?

Ortak Görev SİHA’ları, F-22 ve F-35 gibi insanlı savaş uçaklarının yanında uçmak üzere tasarlanmış, yapay zeka destekli ve yarı otonom insansız hava araçları biçiminde tanımlanabilir.

Amerikan Hava Kuvvetleri, bu tipteki SİHA’ların bulunacağı filosunun, en az 1.000 adet araçtan oluşmasını hedefliyor.

Amaç, insanlı uçakların menzilini ve etki kapasitesini artırmak ve keşif, elektronik harp ve vurucu görevler gibi görevleri daha ekonomik şekilde icra edebilmek.