Sivil havacılık sektörünün bitmeyen tartışmalarından bir tanesi, bölgesel jet uçaklarıdır.

Kimilerine göre bölgesel jetler, nispeten daha yüksek kapasiteli uçakların kârlı bir biçimde uçamadığı hatları canlandırır.

Kimilerine göreyse her şey kapasite ve uçuş sıklığı üzerinedir ve küçük uçaklarla kâr etmek mümkün değildir.

Almanya’da uzun zamandır sürdürülen bir proje, iç hat uçuşlarının azaldığı biletlerin pahalılaştığı ve kısa mesafe uçuşların iklim etkisi nedeniyle yoğun eleştiri aldığı bir dönemde ağır aksak ilerliyor.

Buna rağmen Deutsche Aircraft, D328eco adlı turboprop bölgesel uçağı Leipzig’de üretmeyi hedefliyor. Yaklaşık 40 yolcu kapasiteli bu uçağın kısa mesafelerde büyük jetlere kıyasla daha az yakıt tüketmesiyle, kârlılığı zayıflayan hatlarda yeniden ekonomik bir model oluşturması amaçlanıyor.

Zira daha küçük ve tasarruflu uçakların geleceğinin olduğuna inananlar hâlâ var.

Büyük jetlerle yapılan klasik kısa mesafe uçuşlarının birçok havayolu için cazibesini kaybettiği ve demiryolu ve karayolunda son dönemde yaşanan güvenilirlik sorunlarının da küçük şehirler arasında hızlı bağlantı arayışını artırdığı belirtiliyor.

Bu yaklaşım, küçük uçaklarla daha fazla direkt hat kurulmasını ve bu hatların uluslararası aktarma merkezlerine besleyici seferler olarak çalışmasını öne çıkarıyor. Böylece küçük havalimanlarının da ağlara daha güçlü bağlanması bekleniyor.

D328eco’nun pazarının yalnızca bölgesel havayollarıyla sınırlı kalmayacağı ve sahil güvenlik ve diğer bazı askerî kullanıcıların da potansiyel müşteriler arasında görüldüğü iddia ediliyor.

Ayrıca işin iklim boyutu belirleyici olmaya devam ediyor.

Uçak, sürdürülebilir havacılık yakıtları (SAF) ile çalışmaya uygun tasarlanıyor ve bu yakıtların geleneksel kerosene göre daha düşük CO₂ emisyonu sağlaması hedefleniyor.

Ancak SAF arzının önümüzdeki yıllarda sınırlı kalacağı değerlendiriliyor.

Bu noktada proje ekibi, tavuk – yumurta ilkesini öne çıkarıyor: Yeni uçaklar olmadan iklim dostu yakıta talep sınırlı kalıyor, yeterli yakıt olmadan da daha iklim dostu hava taşımacılığı ölçeklenemiyor.

Leipzig/Halle’deki tesisin Saksonya için uzun yılların en büyük havacılık projelerinden biri olduğu belirtiliyor.

Üretimin kademeli kurulması planlanıyor, montaj hattında yüksek nitelikli personel ihtiyacı öne çıkıyor ve tedarik zincirinin bir kısmı şimdiden bölgede oluşuyor.

İlk Leipzig montajlı test uçağının 2027’nin ilk çeyreğinde tamamlanması hedefleniyor, tesisin ise uzun vadede büyümeye uygun şekilde planlandığı aktarılıyor.

Yıllık üretim adedi hedefiyse 48 adet.

Son olarak, D328eco adlı uçağın yıllar önce, Türkiye’de, yerli ve millî yolcu uçağı fikri çerçevesinde TRJET 328 adıyla üretilmeye çalışıldığını da hatırlatalım.