Türkiye Havayolu İç Hat Pazarı (2005-2021)

Dünkü yazımda Türk Lirasında son aylarda yaşanan değer kaybının, sivil havacılık sektörü üzerindeki muhtemel etkilerini ele almıştım.

Yazımda, ülkemizde iç hatlarda pazarın büyüme hızının zaten son yıllarda düştüğünü belirtmiş, döviz kurundaki artışın bu durağanlığı daha da artırabileceğine dikkat çekmiştim.

Bugün, 2005 – 2021 (tahminî) yılları arasında Türkiye havayolu iç hat pazarının yolcu sayısı bakımından ne şekilde geliştiğine bakacağız.

DHMİ verilerini baz alarak hazırladığım grafiğe göre 2005 yılından itibaren pazarda çok ciddi bir büyüme elde edildiği görülüyor.

(Mavi çubuklar yıllık iç hat yolcu sayısını, kırmızı noktalar yıldan yıla büyüme oranını gösteriyor)

2006’daki %40 oranındaki büyük zıplamanın ardından 2016’ya kadar pazar çift haneli büyümüş.

Gelgelelim, 2016’dan itibaren büyüme hızının giderek yavaşladığı anlaşılıyor.

İş bununla da kalmamış, neredeyse 15 yıl devam eden büyüme süreci, 2019’da yani Covid-19 krizinden önceki son normal yılda %11,5 oranındaki küçülmeyle tersine dönmüş.

2020 ve 2021 yılları ise zaten krizin etkisinde geçti; geçmeye devam ediyor.

2020’deki %50’lik daralmanın ardından bu yılın %40 oranındaki bir artışla 70 milyon yolcu civarında kapanacağını tahmin ediyorum.

Bununla birlikte, Türk lirasındaki değer kaybının iç hat yolcu sayısına olumsuz bir etkisi olup olmadığını kasım ve aralık aylarında bir nebze; 2022’de ise tam anlamıyla göreceğiz.

DHMİ’nin İç Hat Yolcu Sayısı Verisi

Bu noktada DHMİ’nin iç hat yolcu sayısı verisine de değinmek istiyorum.

DHMİ, iç hatlarda seyahat eden bir yolcuyu, yolcunun çıktığı havalimanına bir (giden yolcu) ve vardığı havalimanına bir (gelen yolcu) olmak üzere iki kere sayıyor.

Bu hesaplama şekli havalimanı bazında doğru olsa da toplam yolcu sayısını yanıltıcı bir biçimde fazla gösteriyor.

Dolayısıyla Türkiye iç hat pazarına ilişkin yolcu sayısı verisinin buna göre düzeltilerek güncellenmesi gerekiyor.

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 25 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.