Boeing 720 – Bu Uçağın Adı Neden Farklı?

707, 717, 727, 737, 747, 757, 767, 777, 787.

Boeing firmasının ürettiği, jet motorlu yolcu/kargo uçaklarının isimleri bu şekilde sıralanıyor.

Uçakların isimleri bir “7” rakamıyla başlıyor ve yine bir “7” rakamıyla bitiyor.

Lâkin bundan bir kaç gün önce arşivde dolanırken, Alman Lufthansa şirketinin, 1962 yılının Mart ayında ülkemizdeki gazetelere verdiği bir reklama rastladım.

Reklamda şöyle deniyor:

“Yenilik: Boeing 720 B tipi jet uçağı ile Frankfurt”

Reklamda bir yazım hatası mı yapılmıştı? Nereden çıktı bu 720? Boeing’in ürettiği uçakların arasında 720 diye bir model mi vardı?

Bu soruların cevabını bulmak için 1950’lerin sonuna uzanmamız gerekiyor.

Boeing’in ürettiği jet motorlu ilk yolcu uçağı, “707” şeklinde isimlendirilmişti.

İlk deneme uçuşunu 20 Aralık 1957’de yapan 707, 26 Ekim 1958’de Pan Am filosunda resmen hizmete girmişti.

O yıllarda Boeing, müşterilerinin istekleri doğrultusunda uçaklarında bazı değişiklikler yapabiliyordu.

Qantas için uzun menzilli 707 ürettiği gibi, Güney Amerika seferlerinde daha yüksekten uçabilmesi için Braniff’in uçaklarına daha büyük, daha güçlü motorlar koyabiliyordu.

720 de aslında böyle bir modifikasyonun sonucunda doğmuştu.

United Airlines – Boeing 720

Normalde Douglas DC-8 satın alacak olan United Airlines, son anda bu kararını değiştirerek Boeing 707’ye dönmüştü.

United, 707’lerin daha kısa ve kısa pistlere iniş/kalkış yapabilen ve Boeing tarafından adı “707-020” şeklinde belirlenen versiyonundan sipariş etmişti.

Boeing’in, rakip Convair 880‘e karşı geliştirdiği bu model, standart üretimden 2,7 metre daha kısaydı ve kanatlarında bazı değişiklikler yapılmıştı.

Ayrıca gövdesi daha hafif olduğundan, maksimum kalkış ağırlığı da daha fazlaydı.

Ama her nedense o günlerde, United yönetimi, DC-8 yerine Boeing 707 satın almalarının olumsuz bir kamuoyu algısına sebep olacağını düşünür.

Bunun üzerine Boeing, United’ın isteği doğrultusunda uçağın adını tamamen değiştirerek 720 yapar.

Neticede tamamen farklı bir isimle pazarlanan Boeing 720, ilk deneme uçuşunu 23 Kasım 1959’da gerçekleştirdikten sonra, 5 Temmuz 1960’ta United filosunda hizmete girer.

Yukarıdaki Lufthansa reklamında belirtilen 720B ise aynı uçağın daha güçlü motorlarla donatılmış versiyonudur.

Boeing 720 modelinden 1959-1967 yılları arasında toplam 154 adet üretilir. (65 adet 720 + 89 adet 720B)

Boeing 707 ve 720 daha sonra yerlerini, 727 ve 737 modellerine bırakır.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.