Boeing 787’leri “Kapatıp, Açmak” Gerekiyor

“Bilgisayarınız takıldığında yapacağınız ilk şey nedir?” diye sorduğumuzda alacağımız en temel cevap şu olacaktır:

“Kapatıp, yeniden açmak.”

Benzer bir durum, Boeing 787 tipi uçaklar için de geçerli.

Amerikan Federal Havacılık Dairesi (FAA), yayımladığı bir uçuşa elverişlilik yönergesi (Airworthiness Directive) ile Boeing 787 tipi uçakların elektronik sistemlerinin en fazla 51 günlük süreler içerisinde kapatılıp açılması talimatını verdi.

FAA’in ifadesine göre bu kolay çözüm sayesinde, felaketle sonuçlanabilecek hataların önüne geçilebilecek.

Aksi takdirde uçağın sürati, irtifa, motor çalışma göstergeleri gibi gerçekten de son derece kritik verilerin yanlış gösterilmesi ve pilotların yanılması söz konusu olabiliyor.

Bunlara ilave olarak, uçağın stall’a girdiğini ve aşırı hızlara ulaşıldığını haber veren sesli ikaz sistemleri de çalışmıyor.

Bu çok tehlikeli durumun sebebi ise uçağın bilgisayar sistemlerinde biriken ve önceki uçuşlara ait olan veriler.

Basitçe ifade etmek gerekirse sistemin hafızası, 51 günden sonra tamamen doluyor ve eski verilerle anlık, gerçek zamanlı veriler birbirlerine karışıyor.

Garip ama gerçek şeklinde niteleyebileceğimiz bu arızanın çözümü ise uçağın elektronik sistemlerinin tamamen kapatılıp yeniden açılması.

A350’de de Benzer Hata

Havayolu 101’i takip edenler hatırlayacaktır; benzer bir olay geçen yıl Airbus A350’nin başına gelmişti.

İlk olarak 2017 yılında tespit edilen bir yazılım hatası sebebiyle, A350’lerin bilgisayar sistemlerini -en fazla- 149 satte bir tamamen kapatıp açmak gerekiyor.

Aksi takdirde uçağın aviyonik sistemlerinin tamamen veya bir bölümünün devre dışı kalması söz konusu olabiliyor.

Söz konusu hata sebebiyle etkilenmesi muhtemel işlevler arasında akaryakıt miktarı yönetimi, kabin basıncı ayarlama, kanat üstü buzlanmayı engelleme, iniş takımlarının açılıp kapanması gibi son derece kritik sistemler bulunuyor.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.