A350’leri “Kapatıp, Açmak” Gerekiyor

“Bilgisayarınız takıldığında yapacağınız ilk şey nedir?” diye sorduğumuzda alacağımız en temel cevap şu olacaktır:

“Kapatıp, yeniden açmak.”

Benzer bir durum, Airbus A350-900 tipi uçaklar için de geçerli.

Bundan iki sene kadar önce tespit edilen bir yazılım hatası sebebiyle, A350’lerin bilgisayar sistemlerini -en fazla- 149 satte bir tamamen kapatıp açmak gerekiyor.

Aksi takdirde uçağın aviyonik sistemlerinin tamamen veya bir bölümünün devre dışı kalması söz konusu olabiliyor.

Söz konusu hata sebebiyle etkilenmesi muhtemel işlevler arasında akaryakıt miktarı yönetimi, kabin basıncı ayarlama, kanat üstü buzlanmayı engelleme, iniş takımlarının açılıp kapanması gibi son derece kritik sistemler bulunuyor.

Aslında Avrupa Havacılık Emniyeti Kurumu (EU Aviation Safety Agency (EASA)), A350’lerdeki bu yazılım hatasını bundan iki sene kadar önce tespit etmiş ve bununla ilgili olarak 1 Ağustos 2017 tarihinde bir uçuşa elverişlilik yönergesi (Airworthiness Directive) yayımlamıştı.

Buna göre, sorunu kökten halletmek isteyen havayolları, filolarındaki A350’lerde bir yazılım güncellemesi yapmak durumundaydı.

Ancak aradan geçen iki seneye rağmen, havayollarının bu çağrıya uymadığı tespit edildiğinden, EASA konuyla ilgili yönergesini güncelledi.

Geçtiğimiz Temmuz ayında yayımlanan yönergede kesin çözüm için yine yazılım güncellemesi yapılması tavsiye ediliyor.

Bunu yapmayan havayollarının ise yukarıda da belirttiğimiz üzere A350’lerin bilgisayar sistemlerini belli zaman aralıkları içerisinde kapatıp açmaları gerekiyor.

EASA’nın güncel yönergesi, 26 Temmuz 2019 tarihinden itibaren geçerli.

Yazılım hatasının tespit edilmesi ve Airbus’ın buna karşı bir yama geliştirmesinin ardından üretilen A350-900’lerde ise böyle bir işlem yapılmasına ihtiyaç bulunmuyor.

Bakalım havayolları hangi yolu seçecek; para verip yazılımı mı güncelleyecekler, yoksa uçağı her 149 saatte bir kapatıp açacaklar mı?

Abdullah Nergiz

Ticarî havayolu sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.