“Ram Air Turbine” Nedir?

“Ram Air Turbine” veya Türkçe ifade etmeye çalışırsak, karşıdan gelen havanın etkisi ile çalışan türbin nedir, biliyor musunuz?

Uçaklarda bulunan bu pervaneli sistem, acil durumlarda devreye girer ve uçağın ihtiyacı olan elektriği üretir.

Aslında uçağın ihtiyaç duyduğu elektrik normal şartlarda, motorları vasıtasıyla elde edilir.

Ancak her iki motorun birden durduğu sıra dışı hallerde, ram air turbine bu işlevi temel bir seviyede yerine getirir.

Kimi uçaklarda gövdede, kimi uçaklarda ise kanatta yer alan hava türbini, acil durumlarda kendi kendine veya pilotlar tarafından devreye sokulur.

Bu sayede uçuşla ilgili en temel işlevlerin yerine getirilmesini sağlayan sistemler için güç üretilir.

1960’larda İngiltere tarafından üretilen Vickers VC10 tipi yolcu uçağı, hava türbini kullanılan ilk yolcu uçaklarındandır.

Günümüzdeki yolcu uçaklarında kullanılan hava türbininin pervane çapı 80 cm civarındadır.

Bununla birlikte, dünyanın en büyük yolcu uçağı olan Airbus A380’deki hava türbininin pervane çapı 163 cm’dir.

Yukarıda da belirttiğimiz üzere, ram air turbine ancak acil durumlarda devreye girer.

Bu konudaki en meşhur olay, 15 Ocak 2009 tarihinde ABD’nin New York kentinde yaşanan uçak kazasıdır.

US Airways’in 1549 sefer sayılı uçuşunu icra eden Airbus A320 tipi uçak, LaGuardia Havalimanı’ndan kalkıştan hemen sonra bir kuş sürüsünün içine girmiş ve her iki motoru tamamen güç kaybına uğramıştır.

Çok kısa bir süre içerisinde karar veren pilotlar, yaşanan güç kaybına karşı, uçağın yardımcı güç ünitesini (APU: auxiliary power unit) ve hava türbinini devreye sokmuştur.

Bu sayede uçağı kumanda etmeye devam edebilen pilotlar, New York’taki Hudson Nehri’ne başarılı bir acil iniş yapmayı başarmıştır.

Küçük ama ilginç bir not; Boeing 737 tipi uçaklarda ram air turbine bulunmamaktadır.

Zira Boeing 737’nin uçuş kontrol sistemi, uçaktaki tüm elektrik güç kaynaklarının tükenmesi durumunda, pilotların manuel bir biçimde yönetebileceği tarzda tasarlanmıştır.

Abdullah Nergiz

Ticarî havayolu sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.