Malaysia Airlines Toparlanabildi mi?

Airbus A380_Malaysia Airlines

Malaysia Airlines – Airbus A380

Havayolu sektörünün belki de en şanssız şirketlerinden bir tanesi olan Malaysia Airlines‘ın yeniden yapılanma süreci devam ediyor.

2014 yılı içerisinde önce Mart ayında, sonrasında da Temmuz ayında olmak üzere, iki adet Boeing 777 uçağını (MH 370 ve MH 17) son derece talihsiz bir biçimde kaybeden ve bunun akabinde derin bir krize giren şirket, sağlam bir şekilde ayağa kalkabilmenin yollarını arıyor.

Hatırlanacağı üzere bu çerçevede 2015 yılında, Aer Lingus’un Alman CEO’su Christoph Mueller ile el sıkışan Malezya hükûmeti, şirketin içerisinde bulunduğu zor durumdan bir an önce kurtulmayı hedefliyordu.

Yeni görevine fiilen 1 Mayıs 2015 tarihinde başlayan ve bir  “dönüşüm uzmanı” kabul edilen Mueller, yeniden yapılanma programlarının ilk yılını bir savaş hali şeklinde nitelendiriyordu.

52 yaşındaki Mueller, bir devlet şirketi niteliğindeki Malaysia Airlines’ı yöneten ilk yabancı olma ünvanını da kazanmıştı.

Christoph Mueller, kariyer hayatına Lufthansa’da başlamıştı.

Zor durumdaki SABENA’yı kurtarma girişiminin ardından, 2009-2015 yılları arasında Ryanair gibi bir hayli zorlu bir rakibe karşı Aer Lingus’ı başarıyla yönetti.

Bu özgeçmişine karşın Mueller’in Malezya’daki işinin gerçekten son derece güç olacağı da tahmin ediliyordu.

İşten çıkarma, zarar eden hatların kapatılması, siyasi müdahaleler, düşük maliyetli taşıyıcıların keskin rekabeti gibi bir çok farklı etkenin rol oynayacağı, son derece zorlu bir süreç kendsini bekliyordu.

Bu arada Malaysia Airlines devletleştirilmiş ve 1 Eylül 2015 tarihi itibarıyla da yeni bir şirket olarak yeniden kurularak faaliyetlerine başlamıştı.

Malaysia Airlines Toparlanabildi mi?

Aslına bakacak olursak, Malaysia Airlines’ta işlerin, 2014 yılındaki kazaların öncesinde de pek iyi gittiğini söylemek bir hayli zor.

Şirket en son olarak 2010 yılında kâr elde edebilmiş; örneğin 2013 yılını 356 milyon USD zararla kapatmıştı.

Havayolu sektörünün en canlı bölgelerinden olan Güneydoğu Asya’daki “düşük maliyetli taşıyıcı” devrimi, Malaysia Airlines’ı yıllardan beridir zaten zorlamaktaydı.

Birim maliyetleri, genç rakiplerine göre çok daha yüksek seviyelerde olan şirketin bu durumu çok da şaşırtıcı değildi.

Geçtiğimiz yıl başlatılan yeniden yapılanma sürecinin başında, Malaysia Airlines’ın stratejisi ile ilgili son derece kritik kararlar alındı.

Öncelikle, Kuala Lumpur’un bir küresel hub olarak konumlandırılması hedefinden vazgeçilerek, şirketin bir bölgesel taşıyıcı haline dönüştürülmesi yoluna gidildi.

Aralarında İstanbul’un da bulunduğu bir çok uzun menzilli hat kapatıldı.

Kısa menzilli hatlarda düşük maliyetli taşıyıcılar ile rekabetin zor olacağı düşünülerek, orta menzilli hatlara odaklanıldı.

2015 yılının Aralık ayında, Emirates ile geniş kapsamlı bir codeshare anlaşmasının imzalandığı duyuruldu.

Bu sayede Malaysia Airlines’ın Avrupa, Afrika, Amerika ve Orta Doğu’ya seyahat etmek isteyen yolcularına, Dubai üzerinden aktarmalı bir biçimde ulaşım imkânı sağlandı.

Filosunu da yeniden yapılandırmaya çalışan şirket, süper jumbo jet Airbus A380’lerini elden çıkarma planları yapmaya başlamış ve bu kapsamda THY ile de görüşmeler gerçekleştirmişti. Boeing 777-200’ler ise filodan tamamen çıkarıldı.

Christoph Mueller’in yeniden yapılanma planının bir diğer ayağını ise, şirketin yolcularına sunduğu ürünün iyileştirilmesi bulunuyor.

Uçuş esnasında internet bağlantısı sağlanması, özel yolcu salonlarının yeniden tasarlanması, Business Class koltuklarının yenilenmesi ve uçak içi ikramın daha lezzetli hale getirilmesi, ilk aşamada hedeflenen unsurlar.

Bunların gerçekleştirilmesinin ardından, kurumsal kimliğin baştan aşağıya yenilenmesi ve şirketin adının değiştirilmesi de gündeme gelecek.

1 Eylül 2015 tarihinde başlayan yeni sürecin ilk altı ayı hakkında ayrıntılı bilgi veren Mueller, yeniden yapılanma sürecinin planlandığı şekilde devam ettiğini açıkladı.

Geçtiğimiz yıl içerisinde 20.000 çalışanından 6.000 tanesiyle yollarını ayıran Malaysia Airlines, 2018 yılında kâr etmeyi hedefliyor.

Bakalım şirket, bu çok iddialı hedefine ulaşabilecek mi?

Not: bu yazızımzın üzerinden bir kaç hafta geçmişti ki, Malaysia Airlines CEO’su Christoph Mueller’in istifa haberi geldi. Mueller, kişisel sebeplerle, 1 Eylül 2016 tarihi itibarıyla görevinden ayrılacağını açıkladı. Normalde Malaysia Airlines ile Christoph Mueller arasında üç senelik bir sözleşme bulunuyordu.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.