Ryanair, easyJet’in Peşinden Gider mi?

Ryanair_ceo_michael_olearyeasyJet’in, “business” yolcu segmentine yönelik gerçekleştirdiği strateji değişikliğinin işe yaraması, akıllara Ryanair‘in de benzer bir hamle yapıp yapmayacağı sorusunu getirdi.

Yılda yaklaşık 80 milyon yolcuya hizmet veren, her yıl %5 civarında büyüyen ve bunu yaparken de hayli yüksek miktarda kâr eden Ryanair’in faaliyet gösterdiği bölgeye, yani Avrupa’ya baktığımızda, aslında son derece güç bir işi başardığını söylemek mümkün.

Yüzölçümü çok geniş olmayan, yerleşim yerlerinin birbirine yakın olduğu, hızlı tren ve otoyol gibi çok keskin iki alternatif ulaşım imkânının bulunduğu ve mevcut havayolu şirketlerinin kıyasıya bir rekabet içerisinde adeta boğuştuğu Avrupa kıtası, yakın bir gelecekte Ryanair’e dar gelmeye başlayabilir.

Böyle bir durumda, şirketin iş modelinde ince ayar yapması gerekebilir.

Geçmiş yıllarda İrlanda ve İspanya’da lider havayolu konumuna yükselen Ryanair, geçen yıl İtalya ve Polonya’da da en fazla yolcu taşıyan havayolu şirketi ünvanını eline geçirmişti.

Şirketin ulaştığı bu inanılması güç nokta, farklı yolcu segmentlerinin Ryanair’in radarına takılmasını kaçınılmaz kılıyor.

Böyle bir durumda, yani iş amaçlı seyahat eden kişilerin hedeflenmesi halinde, öncelikle, easyJet’in yaptığı gibi bilet ve taşıma kurallarında bazı esnekliklere gidilebilir.

Bunun yanı sıra, Avrupa’da “NATO Havayolu” olarak da adlandırılan Ryanair’in, nispeten daha merkezî konumda bulunan havalimanlarına sefer düzenlemesi gündeme gelebilir.

Bilindiği üzere, Soğuk Savaş döneminde Avrupa’da NATO tarafından kullanılan havalimanları, 1991 yılı sonrasındaki süreçte âtıl hale gelmiş; havalimanı vergilerinden kaçınmak isteyen Ryanair, bu tarz kullanılmayan veya çok az kullanılan meydanların en önde gelen müşterisi olmuştu.

Geçtiğimiz Ağustos ayında Ryanair’in uçuş ağına katılan Sicilya – Comiso Havalimanı, bu tip meydanların en son örneği olarak değerlendirilebilir.

Avrupa_Monthly_growth_and_share_EU-28_monthly_passengers_carried_2012Ryanair, Brüksel Zaventem Havalimani Seferleri Basliyor

easyJet’in iş modeli değişikliğinde başarılı olduğunun bizzat Michael O’Leary tarafından da kabul edilmesi, benzer bir hamlenin Ryanair’den beklenmesine yol açtı.

Ryanair’in Nisan-Eylül dönemini kapsayan faaliyet raporunda, bu muhtemel değişikliğin ilk işaretleri yer alıyor.

Dijital pazarlama ve müşteri hizmetleri gibi, yakın zamana kadar Ryanair tarafından pek de yüz verilmeyen noktaların, raporda vurgulandığı görülüyor.

En dikkat çekici yenilik ise, 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren tüm Ryanair uçuşlarında “koltuk seçimi” uygulamasına geçilecek oluşu.

Bu sayede yolcular, boarding (uçağa biniş) esnasında birbirleriyle yarışmak yerine, uçağa daha sakin ve düzenli bir biçimde yerleşecekler.

Ryanair’in değişmeye başlayan stratejisinin havalimanı seçimi tarafındaki en çarpıcı gelişme ise, Brüksel Zavantem Havalimanı’nın, şirketin Avrupa’daki merkezleri arasına katılacağının açıklanması oldu.

Şirketin 1997 yılından beri kullandığı ve kıta Avrupa’sındaki ilk merkezi olan Charleroi Havalimanı Brüksel kent merkezine 50 km mesafedeyken, Zavantem sadece 11 km uzaklıkta bulunuyor.

Ryanair ilk aşamada Zavantem’den 10 farklı noktaya sefer düzenleyecek.

Yukarıdaki grafikte de görüldüğü üzere, Avrupa Birliği + diğer Avrupa içi seferlerde yılda yaklaşık 500 milyon yolcu havayolu ile seyahat ediyor. Ancak pazardaki büyüme oranı neredeyse sıfır mertebesinde.

Dolayısıyla, mevcut havayolu şirketlerinin pazar payı kapma çabası, giderek keskinleşiyor.

Ve görünen o ki, Ryanair de, istikrarlı bir biçimde büyümeye devam edebilmek için, iş modelini değiştiren şirketlerin arasına girecek.

Abdullah Nergiz

Ticarî havayolu sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.