Single European Sky Nedir?

Single_Europen_Sky_functional_airspace_blocksAvrupa Birliği hava trafik kontrol sahasının tek bir çatı altına alınmasını hedefleyen Single European Sky nedir?

Bugün bu sorunun cevabını arıyoruz.

Single European Sky, Avrupa Birliği (AB) hava sahasının tasarımı, düzenlemesi ve idaresinin tek elden koordine edilmesini amaçlayan bir AB Komisyonu girişimidir.

Bu girişimin hayata geçirilmesiyle birlikte, Avrupa hava trafik kontrol yapısının köklü bir reforma tâbi tutulması hedefleniyor.

Böylece gelecekteki kapasite ihtiyacı ve uçuş emniyetinin gerekleri karşılanabilecek.

Mevcut durumda her ne kadar merkezi Brüksel’de bulunan Eurocontrol tarafından koordine edilse de, Avrupalı devletlerin millî sınırları içerisine sıkışmış olan hava trafik kontrol düzeni kaldırılarak bunun yerine, işlevsel hava sahası blokları (Functional Airspace Bloks – FAB) oluşturulacak.

İşlevsel hava sahası bloklarının, hava sahasının en verimli bir şekilde kullanılmasına imkân verecek biçimde tasarlanarak, yukarıda değindiğimiz üzere uçuş emniyeti, verimlilik ve kapasite noktalarında ciddi bir gelişme sağlaması bekleniyor.

Single European Sky ve Islevsel Hava Sahası Blokları

Avrupa hava sahasındaki trafiğin işleyişini derinden etkileyecek bu kavramın, 4 Aralık 2012 tarihinde devreye girmesi bekleniyor.

Şu an için 67 farklı parçadan oluşan Avrupa hava sahası, yeni düzenleme çerçevesinde sadece dokuz kontrol bölgesine ayrılacak.

Yukarıdaki haritadan da görüleceği üzere, Rusya ve Ukrayna’nın yanı sıra, Türkiye de bu çalışmanın dışında bulunuyor.

Öte yandan Avrupa’nın dışında Mısır, Ürdün ve Tunus, Akdeniz bölgesine dahil edilmiş.

Single European Sky’ın en önemli temel taşı olan hava sahası blokları şu şekilde tasniflenmiş:

NEFAB (North European FAB): Estonya, Finlandiya, Letonya, Norveç.

NUAC (Nordic Upper Airspace Centre): Danimarka, İsveç

BALTIC FAB: Polonya, Litvanya

FABEC (FAB Europe Central): Fransa, Almanya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, İsviçre

FABCE (FAB Central Europe): Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Avusturya, Macaristan, Hırvatistan, Slovenya, Bosna-Hersek

DANUBE: Bulgaristan, Romanya

BLUE MED: Italya, Malta, Yunanistan, Kıbrıs, [Mısır, Tunus, Arnavutluk, Ürdün)

UK- IRELAND FAB: Birleşik Krallık, Irlanda

SW FAB: Portekiz, İspanya

Single European Sky’ın getireceği en önemli faydalardan bir tanesi, askerî uçuşlara ayrılmış olan hav sahalarının sivil hayata kazandırılması olacak.

Uçuş rotalarını kısaltacak bu düzenlemeyle birlikte hiç şüphesiz zaman ve akaryakıt tasarrufu sağlanacak.

Çalısmalarda Son Durum Ne?

Avrupa hava sahasının tek elden yönetilmesinin ne kadar elzem olduğu, Nisan 2010’da yaşanan yanardağ kül krizi esnasında görülmüştü.

O olayın ardından hızlanan çalışmalar, sonraki dönemde yeniden yavaşladı.

AB’nin özellikle son bir – iki senedir yaşamakta olduğu büyük iktisadî ve siyasî kriz, ortak hava sahası konusunda yapılması gereken çalışmaların gölgede kalmasına yol açıyor.

ATW dergisinin Ocak 2012 sayısında sert sayılabilecek mesajlar içeren bir makale kaleme alan AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Siim Kallas, tüm üye devletleri, ortak hava sahası hususunda daha aktif olmaya davet etmişti.

Makaleden anlaşıldığı kadarıyla, Single European Sky girişimi, arzu edilen hızda ilerlemiyor.

Bu yılın sonunda işlevsel hava sahası blokları noktasında yaşanacak gelişmeler, Avrupa hava sahasında yapılması amaçlanan reformların ne derece başarılı olduğunu da gösterecek.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.