Avrupa, Hava Trafik Kontrol Sisteminde Birlik Olmaya Çalışıyor

2008-2009 küresel mâlî krizinin en önemli etkilerinden bir tanesi, hiç kuşkuşuz, Avrupa Birliği para birimi Euro üzerinde hissediliyor. Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya gibi ülkeler para birliğinin gereklerine tam anlamıyla ayak uyduramadığından, zor günler geçiriyor. Tabii Euro bölgesindeki bu kriz hali, Avrupa Birliği’nin gerçekten bir birlik olup olmadığının da sık sık sorgulanmasını beraberinde getiriyor.

İşte Avrupa Birliği’nin bunca yılın ardından hâlâ birlik olamadığı bir başka konu:

Avrupa Ortak Hava Sahası veya Single European Sky

Yaklaşık 40 senelik bir hazırlık dönemi ve 20 senelik resmî birlik haline rağmen, Avrupa Birliği üyesi olan devletler, hava trafik kontrol sistemlerini henüz bir elden yürütür hale gelebilmiş değiller.

Hem maliyetlerin düşürülmesi hem de git gide yoğunlaşan hava trafiğinin tek bir elden düzenli bir biçimde idare edilebilmesi için Single European Sky inisiyatifinin hayata geçirilmesi bir hayli önem taşımakta.

2-3 Aralık tarihlerinde AB Ulaştırma Bakanları’nın katılımıyla yapılan toplantıda bu yönde bir adım daha atıldı ve Fransa, Almanya, İsviçre, Belçika, Lüksemburg ve Hollanda, hava sahaları üzerindeki trafik kontrol sisteminin tek elden yürütülmesi yönünde bir anlaşmaya imza attı. Anlaşmanın resmî adı Functional Airspace Block Europe Central – FABEC. Türkçesi tam olarak nedir bilmiyorum ama “Merkez Avrupa İşlevsel Havasahası Birliği” olabilir.

Anlaşmada sadece altı ülkenin bulunuyor olması sizi yanıltmasın. Bu altı ülkenin trafik kontrol sistemleri, Avrupa’daki toplam hava trafiğinin %55′ini idare ediyor. Mesela Cenevre’ye gitmek üzere İstanbul’da uçağa bindiğinizde kaptan pilottan, “Belçika’daki Avrupa hava kontrol merkezinden henüz kalkış izni gelmediğinden beklemekteyiz.” şeklinde bir anons duyarsanız sakın şaşırmayın; bu durum gerçektir.

Ancak Eurocontrol’ün web sitesinin ilgili bölümlerine bakıyoruz da, sayfaların son güncelleme tarihleri bir hayli eski günlere ait. Sanki üzerlerine bir kasvetli hava çökmüş gibi. Zaten FABEC anlaşmasınıın da en erken 2012′de devreye girmesi hedefleniyormuş.

Son söz: Avrupa, tek bir pazar haline geldi gelmesine de, hâlâ bir birlik olabilmiş değil.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.