Dassault Aviation, Rafale savaş uçağında iki yeni yapay zekâ algoritmasını uçuşta test etti.

Fransız üreticinin 22 Eylül’de duyurduğu denemede algoritmalardan biri Dassault mühendisleri, diğeri ise Thales’in yapay zekâ birimi cortAIx ile birlikte geliştirildi.

Şirket, bu çalışmayı “egemen” yapay zekâ kabiliyetleri oluşturma hedefinin bir parçası olarak tanımladı.

Dassault’nun açıklamasındaki en önemli ayrıntı, teknolojinin pilotun yerini alacak otonom bir sistem olarak sunulmaması.

Amaç, kontrol edilen ve insan gözetimi altında çalışan yapay zekâyı kokpite taşıyarak mürettebatın görev sırasında daha hızlı ve isabetli karar vermesine yardımcı olmak. Test edilen işlevlerin tam olarak ne yaptığı, denemenin ne zaman ve hangi koşullarda gerçekleştirildiği ise açıklanmadı.

Üreticiye göre iki algoritma da gelecekteki Rafale modernizasyonlarında kullanılabilecek olgunluğa ulaştı.

Bununla birlikte, proje takvimi, sertifikasyon süreci ve filoya uygulanacak kapsam henüz belli değil.

Uçakta çalışan yapay zekâ, yerdeki yüksek kapasiteli sistemlerden farklı kısıtlarla karşılaşıyor.

Algoritmaların gerçek ya da simüle edilmiş nitelikli operasyon verileriyle eğitilmesi, askerî uzmanlıkla yazılım geliştirme sürecinin bir araya getirilmesi ve sınırlı işlem gücü içinde güvenilir sonuç üretmesi gerekiyor. Dassault da uçuş testini bu üç başlığın doğrulanması açısından önemli bir aşama olarak görüyor.

“Egemen yapay zekâ” vurgusu da özellikle önemli.

Görev verilerinin hassasiyeti, algoritmanın geliştirilmesinden uçakta çalıştırılmasına kadar bütün zincirin ulusal denetim altında tutulmasını gerektiriyor. Böylece dışa bağımlılığın azaltılması, yazılımın tehdit ortamına göre güncellenmesi ve kritik kararların kaynağı belirsiz bir sistem tarafından yönlendirilmemesi hedefleniyor.

Savunma havacılığında benzer çalışmalar hızlanıyor.

Saab, Gripen E üzerinde yapay zekâ destekli uçuş denemeleri yaparken ABD Hava Kuvvetleri de değiştirilmiş bir F-16 ile insanlı-yapay zekâ iş birliğini sınadı. Bu sistemler, sensörlerden gelen yoğun veriyi ayıklamak, tehditleri önceliklendirmek ve gelecekte insansız eşlikçi uçaklarla koordinasyonu kolaylaştırmak için geliştiriliyor.