ABD’nin kuzeydoğusundaki hava trafik kontrol haberleşmesini etkileyen teknik arıza, binlerce uçuşta gecikme ve iptale yol açtı.
Sorun, 21 Eylül sabahı Philadelphia’daki Terminal Radar Approach Control (TRACON) merkezinde yaşandı.
Bölgedeki havalimanlarına yaklaşan ve bu havalimanlarından kalkan uçakların yönetilmesinde görev yapan merkezin birincil haberleşme devresi arızalandı.
Sistemin yedek bağlantıya geçmesi istendiğinde, New Jersey’deki fiber optik hattın bir inşaat çalışması sırasında kesilmiş olduğu anlaşıldı. Böylece birincil ve yedek haberleşme altyapısı aynı anda devre dışı kaldı.
Hattı hangi kuruluşun çalışanlarının kestiği konusunda ilk saatlerde farklı açıklamalar yapılırken, olayın sorumluluğu henüz kesinleşmedi.
Hava trafik kontrolörlerinin radar ve haberleşme imkânlarını kaybetmesinin ardından emniyet amacıyla trafik ciddi biçimde sınırlandırıldı. Newark, JFK ve LaGuardia’nın yanı sıra Philadelphia ve Boston’a yapılan gelişler saatlerce durduruldu. Newark’ta yaklaşık sekiz saat boyunca neredeyse hiçbir ticarî uçak iniş yapamadı.
Boston’daki durdurma kararı, Philadelphia merkezindeki kesintiden doğrudan değil, çevredeki havalimanlarından kayan trafik yoğunluğundan kaynaklandı.
Arızanın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için çok sayıda devlet ve hükümet temsilcisinin New York’a ulaştığı güne rastlaması da operasyonel baskıyı artırdı.
FlightAware verilerine göre ülke genelinde yaklaşık 7 bin uçuş gecikti veya iptal edildi. Bunun 1.400 kadarı New York bölgesindeki üç büyük havalimanında gerçekleşti. Newark’taki uçuşların yarısından fazlası iptal edilirken, 100’den fazla uçak başka havalimanlarına yönlendirildi. Philadelphia’da da 200’den fazla uçuş iptal edildi.
Hasarlı hatların onarılmasının ardından operasyonlar aynı günün akşam saatlerinde yeniden başladı. Lâkin oluşan birikmenin eritilmesi zaman aldı.
Olay, ABD’nin yaşlanan hava trafik kontrol altyapısının ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi. Üstelik Philadelphia’daki aynı merkez, Mayıs 2025’te Newark trafiğini etkileyen bir dizi haberleşme kesintisiyle gündeme gelmişti.
ABD Kongresi geçen yıl sistemin yenilenmesi ve hava trafik kontrolörü istihdamının artırılması için 12,5 milyar dolar ayırmıştı. Ulaştırma Bakanlığı ise modernizasyonun tamamlanabilmesi için 17,5 milyar dolarlık ilave kaynak talep ediyor.
Son olay, altyapı yatırımının yalnızca eski cihazların değiştirilmesinden ibaret olmadığını ortaya koyuyor.
Birincil sistem arızalandığında devreye girmesi gereken yedek hattın fiziksel olarak gerçekten bağımsız ve çalışır durumda tutulması, hava trafiğinin devamlılığı açısından en az kullanılan teknolojinin yaşı kadar önemli.