Uçuş Öncesi Kontrol Listesi İlk Kez Ne Zaman Kullanıldı?

  • Surfaces and chocks?
    • Checked!
  • Maintenance status?
    • Checked!
  • Battery?
    • On!

Pilotların her uçuştan önce baştan aşağıya tamamlaması gereken kontrol listesi (Preflight Checklist) ilk kez ne zaman kullanılmıştı; biliyor musunuz?

Bu sorunun cevabını bulmak için 1935 yılına uzanıyoruz.

Boeing B-17 Flying Fortress

Boeing B-17 Flying Fortress

Boeing o dönemde, B-17 Flying Fortress tipi bombardıman uçağının geliştirme çalışmalarını yapmaktadır.

Amerikan hava kuvvetlerinin talebi doğrultusunda hazırlanan projede, Douglas Aircraft Co. ve Glenn L. Martin Co., Boeing’in diğer rakipleridir.

30 Ekim 1935 tarihinde, B-17’nin prototip hali Model 299, hava kuvvetlerinin nihaî kararı öncesindeki deneme uçuşu için Ohio’daki Wilbur Wright Havaalanı’nda hazırlanmaktadır.

Sonunda beklenen an gelir ve Model 299, beş kişilik mürettebatıyla havalanır.

Fakat yerden 100 metre kadar yükseklikte olanlar olur.

Burnu bir anda havaya dikilen uçak, stall’a girer ve düşer.

Biri pilot olmak üzere iki personel hayatını kaybeder.

Boeing XB-17 (Model 299) - Kaza Sonrası

Boeing XB-17 (Model 299) – Kaza Sonrası

Yapılan araştırmada, pilotun, kalkış öncesinde uçağın kontrol mekanizmasındaki bir kilidi açmayı unuttuğu ve kazanın bu yüzden meydana geldiği anlaşılır.

Boeing ihaleye kaybederken, Model 299’un “uçurmak için çok karışık” olduğu yönünde eleştirilere muhatap olur.

Yaşanan hayal kırıklığına rağmen, bir grup Boeing mühendis ve test pilotu pes etmez ve uçağın kullanımına yönelik basit bir çözüm geliştirir:

Taxi, kalkış ve iniş öncesinde pilotlar tarafından gözden geçirilerek tamamlanması gereken bir kontrol listesi.

Boeing, uçağın uçurulamayacak kadar karışık değil, bir pilotun hafızasına bırakılmayacak kadar karmaşık olduğunu ve bir kontrol listesiyle bunun üstesinden gelinebileceğini iddia eder.

Uçuş Öncesi Kontrol Listesi (Boeing B-17)

Uçuş Öncesi Kontrol Listesi (Boeing B-17)

Şirket, 13 adet test uçağı (Y1B-17) daha üretir.

Yüzlerce kez deneme uçuşu yapılır ve herhangi bir kaza yaşanmaz.

Amerikan hava kuvvetleri zaten beğendiği bu uçağı almakta iyice ikna olur.

İkinci Dünya Savaşı’nın etkisiyle, adı B-17 olarak belirlenen bu uçaktan yaklaşık 13.000 adet sipariş verilir.

Neticede B-17 sayesinde, günümüz havacılığının olmazsa olmazlarından olan uçuş öncesi kontrol listesi uygulaması başlamış olur.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 25 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.

error: Content is protected !!