Mecburen Dünyanın Çevresini Dolaşan Yolcu Uçağı

Sivil havacılık tarihinin bir hayli ilginç olaylarından bir tanesi, 1941 yılının Aralık ayında, İkinci Dünya Savaşı şartlarında yaşanmıştır.

Olayın kahramanı, o dönemin en büyük havayolu şirketi durumundaki Pan Am’ın filosunda bulunan Boeing 314 tipi bir deniz uçağı ve onun mürettebatıdır.

ABD ile Japonya arasında savaşın patlak vermesi, o an itibarıyla tarifeli yolcu seferini icra etmekte olan NC18602 kuyruk kodlu, Pacific Clipper adlı uçağın, ülkesine dönebilmek için mecburen dünyanın çevresini dolaşmasına yol almıştır.

Gelin şimdi kısaca bu sıra dışı hikâyeyi hatırlayalım.

Boeing_314_Yankee_Clipper_1939

Boeing 314 (Yankee Clipper)

Mecburen Dünyanın Çevresini Dolaşan Yolcu Uçağı

1940’lı yıllarda Pan Am, dünyanın diğer yörelerine olduğu gibi Pasifik Okyanusu’nda da bir çok noktaya sefer düzenlemekteydi.

ABD’nin batı kıyıları ile Hawaii, Çin ve Yeni Zelanda arasında seferler yapılıyordu.

Pan Am için özel olarak üretilen Boeing 314 tipi deniz uçaklarının kullanıldığı bu seferlere yönelik olarak, Pasifik Okyanusu’ndaki bir çok adaya akaryakıt ikmal istasyonları kurulmuştu.

İşte yine bu rutin seferlerden bir tanesi, aradaki bir çok duraklama noktasıyla beraber San Francisco ile Yeni Zelanda’nın Auckland kenti arasında düzenlenecekti.

Pacific Clipper adlı uçak, 1 Aralık 1941 tarihinde San Francisco’dan havalanır.

Önce Los Angeles’e uğrayan uçak, 3 Aralık 1941’de Hawaii’nin Pearl Harbor limanına varır.

Ertesi gün Hawaii’den ayrılan uçak, Canton Adası, Fiji ve Yeni Kaledonya’da duraklama yapar ve sonrasında Auckland’a doğru seyreder.

Auckland’a az bir mesafe kala, takvimler 7 Aralık 1941 tarihini göstermektedir.

Boeing 314’ün telsizcileri, Yeni Kaledonya’daki Pan Am istasyonundan gelen şu mesajı yakalar:

PEARL HARBOUR ATTACKED. IMPLEMENT PLAN A.

(Pearl Harbour saldırıya uğradı. A planını uygulayın.)

Bu mesaj üzerine kaptan pilot cebinden mühürlü bir zarfı çıkarıp açar.

Zarfta, ABD ile Japonya arasında bir çatışma çıkması halinde, Pan Am’ın deniz uçaklarının, Amerikan ordusunun emrine verileceği yazmaktadır.

Böyle bir durumda, düşman eline geçmeyecek en yakın Pan Am istasyonuna gidilmesi gerekmektedir.

Kaptan bunun üzerine, Auckland’a devam etmeye karar verir.

Pan Am ekibi burada, 7 Aralık’tan 14 Aralık’a kadar kendilerine yeni bir emir gelmesini beklerler.

14 Aralık’ta beklenen mesaj gelir.

Uçağın gövdesinin üstündeki tüm işaretlerin silinerek, batıya doğru uçulması ve New York’taki LaGuardia deniz terminaline varılması emredilmiştir.

Bu arada Yeni Kaledonya’daki Pan Am personelini de tahliye etmeleri istenir.

İşte bu mesajın ardından tarihe geçecek yolculuk başlar.

Hem çatışma bölgelerinden uzak durup hem Boeing 314’ün ihtiyaç duyduğu 100 oktanlık akaryakıtı temin edip hem de su üstüne/den iniş/kalkış yapmaları gerekmektedir.

Pacific Clipper’ın Aralık 1941 – Ocak 1942 rotası

Neticede ortaya şöyle bir rota çıkar:

Auckland (Yeni Zelanda) – Noumea (Yeni Kaledonya) – Gladstone (Avustralya) – Darwin (Avustralya) – Surabaya (Endonezya, Hollanda) – Trincomalee (Sri Lanka, İngiltere) – Karaçi (Pakistan, İngiltere) – Bahreyn (Bahreyn, İngiltere) – Hartum (Sudan, İngiltere) – Leopoldville (bugünkü Kinşasa, Kongo, Belçika) – Natal (Brezilya) – Port of Spain (Trinidad Tobago) – New York LaGuardia

Kinşasa ile Natal arasındaki uçuş aralıksız 23 saat 35 dakika sürmüş, Boeing 314 için bir rekor kırılmıştır.

Pacific Clipper, 6 Ocak 1942 tarihinde sabaha karşı New York’a ulaşır.

LaGuardia Havalimanı hava trafik kontrol kulesindeki nöbetçi memur, uçaktan gelen mesaja inanamaz.

Zira mesajda, Yeni Zelanda’nın Auckland kentinden gelmekte oldukları belirtilmektedir!

Üç haftalık zorlu yolculuk, böylece sonra erer.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.