Hava Kargo Operasyonunun Gizli Kahramanı: Loadmaster

Coronavirus salgını sebebiyle azalan yolcu talebi sonrasında Mart ayının ortalarından itibaren yolcu uçakları birer birer yere çekilirken, hava kargo operasyonu tam gaz devam ediyor.

THY, sahip olduğu kargo uçaklarıyla sadece son iki haftada 400’den fazla sefer yaparak 50.000 ton kargo taşıdı.

Kargo uçaklarıyla yapılan bu seferlerde, pilotların yanı sıra görev yapan çok önemli bir meslek grubu daha bulunuyor:

Loadmaster.

Hava aracı kargo handling şefi (Aircraft Cargo Handling Supervisor) olarak da tanımlanan loadmaster temel olarak, kargonun uçağa emniyetli ve verimli bir biçimde yüklenmesinden sorumludur.

Hem sivil hem de askerî hava kargo araçlarında bu görevi yerine getiren bir kişi bulunur.

Loadmaster, uçağın yükleme ve boşaltma operasyonunu icra eden kargo handling ekibini yönetir.

Bu yüzden, bu görevi ifa eden bir kişinin yöneticilik becerilerine sahip olması gerekir.

Kargo yükünün uçağa dengeli bir biçimde yüklenmesi son derece kritiktir.

Yapılacak bir hesaplama hatası hem yerde hem de uçuş sırasında kazalara yol açabilir.

Loadmaster uçağın hazırlanması sırasında, ilgili kontrol listesi (check-list) çerçevesinde özel kargolar ayrım tablosu ve ağırlık denge kurallarına uygun bir biçimde yükleme planını hazırlar, yükleme ve boşaltmaya nezaret eder.

Uçuş sırasında müdahale edilmesi gerekecek bir kargo varsa, bu kargonun gerekli bir durumda kolayca ulaşılabilecek uygun bir pozisyona emniyetli bir şekilde yüklendiğinden emin olur.

Uçuş öncesi gerekli belgelerin (Landing card, apron card, personel tanıtma kartı, pasaport, sağlık sertifikası, lisans) geçerlilik sürelerini kontrol eder ve resmî yetkililerce sorulduğunda ibraz eder.

Uçak için gerekli belgelerin (Checklist, Load&Trim Sheet, Loading Instruction, Report, kargo uçağı performans değerleri, ULD çeşitleri ve ebatları dokümanı, kompartıman özelikleri ve limitleri dokümanları, LOM) yanında bulunduğunda emin olur.

Yer operasyonunun etkin bir biçimde yönetilmesi, kargo seferlerinin zamanında kalkış performansı açısından da bir hayli önemlidir.

Loadmaster, yükleme ile ilgili muhtemel bir gecikme öngörüyorsa, bu gecikmeyi istasyon yetkililerine veya kargo operasyon kontrol merkezine bildirir.

NOTOC formunda belirtilen özel kargoların (canlı hayvanlar, tehlikeli maddeler, bozulabilir kargolar, sıcaklık değeri isteyen kargolar gibi) belirtilen sıcaklıkta taşınması ile ilgili sorumlu kaptan pilota gerekli bilgilendirmeyi yapmak da loadmaster görev tanımı içinde bunulur.

Yer operasyonu esnasında tehlikeli maddelerde oluşabilecek akma, sızıntı, hasar ve/veya yangın durumlarında prosedür ve talimatlara uygun hareket edilmesi de yine loadmaster’in öncelikli sorumluluklarındandır.

Havayolundan havayoluna değişmekle birlikte, loadmaster sık sık kokpit ekibiyle birlikte uçuşta görev yaparak, kargonun emniyetli bir biçimde yerine ulaştırılmasına eşlik eder.

Kargo operasyonunun yoğun olduğu bazı noktalarda ise daimi loadmaster görevlendirmesi yapılır.

Bir Loadmaster’in Sahip Olması Gereken Lisans ve Eğitimler

  • Gerekli seviyede İngilizce dil eğitimi
  • İlkyardımcı sertifikası
  • Tehlikeli maddeler eğitimi
  • CRM eğitimi
  • İş sağlığı ve güvenliği eğitimi

Bu eğitimleri alıp başarılı olanlar bir kişi, en son aşamada uçuş eğitimine tâbi olur.

(Yükleme-boşaltma operasyonunu yönetebiliyor mu, load sheet hazırlayabiliyor mu, operasyonu zamanında tamamlayabiliyor mu, uçuş sırasındaki sorumluluklarını yerine getirebiliyor mu?)

Uçuş eğitimini de başarı ile tamamladıktan sonra loadmaster sertifikası alarak uçuşa başlar.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.