Sigara, Havalimanlarında da “Tek Tip Paket” ile mi Satılacak?

En yaygın zararlı alışkanlıklardan bir tanesi olan sigaraya karşı mücadele etkin bir biçimde devam ediyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 1 Mart 2019 tarihinde yayımlanan “Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde yapılan yeni düzenlemeyle, sigarada standart paket uygulamasına geçiş kararı alınmıştı.

27 Haziran 2019 tarihinde, söz konusu yönetmelikte bazı değişiklikler gerçekleştirilmişti.

5 Aralık 2019 tarihinde uygulama aşamasına geçilen yönetmeliğe göre, sigaraların tek tip paket şeklinde üretilip satılmasına karar verilmişti.

5 Ocak 2020 tarihine kadar olan bir aylık süre, bir geçiş dönemi olarak belirlenmişti.

Bu tarihten itibaren eski paketli sigaraların satışı yasaklanmıştı.

Yeni Paketler Nasıl?

Paketlerde, “Sigara içmek öldürür – hemen bırakın” genel uyarısının yanı sıra, “Tütün dumanı, kansere yol açtığı bilinen 70’ten fazla madde içerir” bilgi mesajı bulunuyor.

Paketlerin üstünde, sigara içen insanlara ilişkin caydırıcı fotoğraflarla birlikte 14 ayrı resimli uyarı mesajı da yer alıyor.

Yeni düzenlemenin getirdiği en radikal değişiklik ise sigara firmalarının marka ve buna ilişkin renk ve şekillerinin, paketlerden kaldırılması oldu.

Paketlerin sadece ön yüzünün alt tarafında yine standart renk ve font ile (Pantone Cool Grey 2 C Mat, Helvetica), sigara markasının adı yer alacak.

Halihazırda, Avustralya, Kanada, Fransa ve İngiltere gibi bazı ülkelerde sigara tek tip pakette satılıyor.

Duty-Free’deki Satış Nasıl Olacak?

Tabii bu noktada akılımıza ister istemez, Türkiye’de alkol ve tütün ürünlerinin en hacimli bir biçimde satıldığı havalimanları geliyor.

Havalimanlarının dış hat bölgelerinde bulunan ve “duty-free” adıyla tanınan gümrüksüz satış mağazalarının en önemli ciro kaynağını, içki ve sigara oluşturuyor.

İşin ilginç yanı, ülkemizdeki havalimanlarında “varış” bölgesinde de duty-free noktaları bulunuyor.

Yani pasaport kontrolünden geçip Türkiye’ye girdikten sonra da gümrüksüz alışveriş yapmak mümkün oluyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle, duty-free mağazalarındaki sigara satışına ilişkin herhangi bir ifadeye rastlamadık.

Bu durumu nasıl yorumlamamız gerektiğini doğrusu bilemiyoruz.

Fiili durumu görmek için önümüzdeki günlerde İstanbul Yeni Havalimanı’ndan yapacağımız bir seyahatimizde buna özellikle dikkat edeceğiz.

Singapur Yasaklamıştı

Sigaraya tek tip paket uygulamasına geçen ülkelerin arasında Singapur da bulunuyor.

1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek uygulama, Changi Havalimanı’nı da kapsıyor.

Sigaradaki bu değişikliğine yanı sıra, 1 Nisan 2019 tarihinden itibaren değişen kurallar çerçevesinde, Changi Havalimanı duty-free noktalarındaki alkol satış miktarı kişi başına 3 litre’den 2 litre’ye indirilmişti.

Singapur’daki sigara paketleri standart hale geliyor.

İşte bu iki kritik gelişme sebebiyle, Changi Havalimanı’nda 38 yıldır alkol ve sigara satışı işini yürütmekte olan DFS Group, Ağustos ayında sonuçlanan yapılan ihaleye teklif vermemişti.

DFS Group CEO’su Ed Brennan yaptığı açıklamada, yaptıkları ayrıntılı değerlendirmelerin sonucunda, Changi Havalimanı’nda operasyona devam etmenin, mâlî açıdan kendileri için mümkün olmadığını gördüklerini söylemişti.

Changi Havalimanı’ndaki alkollü içecek ve tütün mamülleri satışlarının yıllık cirosu 430 milyon USD’yi buluyor.

Bunun yaklaşık %70 oranındaki bölümü alkollü içecek, geri kalan %30’luk kısmı ise tütün mamülleri satışından elde ediliyor.

DFS Group, 2020 yılının Haziran ayına kadar havalimanındaki alkol ve sigara satışlarına devam edecek ve sonrasında, işlettiği dükkânları ihaleyi kazanan firmaya devredecek.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.