İstanbul Atatürk (IST) Havalimanı Analizi

İstanbul Atatürk (IST) Havalimanı

2014 yılında 56,7 milyon yolcu sayısı ile Avrupa’nın dördüncü, dünyanın ise 13. büyük havalimanı olan İstanbul Atatürk Havalimanı‘nın, içerisinde bulunduğumuz 2015 yılını 61,3 milyon yolcu ile kapatacağı tahmin edilmektedir.

2014 yılında 59,5 milyon yolcu ile bu bakımdan Avrupa’nın en büyük üçüncü havalimanı konumundaki Frankfurt Havalimanı, bu yıl bu ünvanını İstanbul Atatürk Havalimanı’na bırakabilir.

Yapmış olduğumuz analiz çalışmasında yer alan havayolu şirketlerine ilişkin kapasiteler OAG kaynaklı olup, havayolu şirketlerinin paylaşmış oldukları tarife esas alınmakta ve ilave seferler, charter uçuşlar ve özel jetler hariç tutulmaktadır.

Aşağıdaki analizde yer alan destinasyon sayıları 2015 yılı Aralık ayına; uçuş frekans ve kapasiteleri ise 2015 yılı yaz tarifesi dönemine (21 Ağustos 2015) aittir.

Havalimanı İstanbul Ataturk Havalimanı
IATA Kodu IST
ICAO Kodu LTBA
Pistler (Batıdan Doğuya) 3.000 m × 45 m (17R/35L)
3.000 m × 45 m (17L/35R)
2.580 m x 60 m (05/23)
Yolcu Sayısı 56,7 milyon (2014)
İç Hatlar 18,6 milyon (2014)
Dış Hatlar 38,1 milyon (2014)
Konma Sayısı 439.532 (2014)
İç Hatlar 144.771 (2014)
Dış Hatlar 294.761 (2014)
Kargo Tonaj 728.485 ton (2014)

İstanbul Atatürk (IST) – Havayolu Şirketleri ve Pazar Payları

Toplam Uçuşlar Kod Frekans Koltuk Kapasite
Türk Hava Yolları TK 75.8% 75.8%
Onur Air 8Q 5.7% 6.0%
AtlasGlobal KK 4.6% 4.5%
Lufthansa LH 0.8% 0.8%
Pegasus Airlines PC 0.8% 0.8%
Aeroflot SU 0.8% 0.6%
Iraqi Airways IAW 0.7% 0.5%
Saudi Arabian Airlines SV 0.7% 0.7%
Air France AF 0.5% 0.4%
Ukraine Airlines PS 0.5% 0.4%
İç Hat Uçuşlar Kod Frekans Koltuk Kapasite
Türk Hava Yolları TK 76.1% 73.8%
Onur Air 8Q 13.1% 14.8%
AtlasGlobal KK 8.3% 8.7%
Pegasus Airlines PC 2.4% 2.7%
Dış Hat Uçuşlar Kod Frekans Koltuk Kapasite
Türk Hava Yolları TK 75.6% 76.6%
AtlasGlobal KK 2.9% 2.7%
Onur Air 8Q 2.2% 2.3%
Lufthansa LH 1.1% 1.2%
Aeroflot SU 1.1% 0.8%
Iraqi Airways IAW 1.1% 0.8%
Saudi Arabian Airlines SV 1.0% 1.1%
Air France AF 0.7% 0.5%
British Airways BA 0.7% 0.7%
Azerbaijan Airlines J2 0.7% 0.6%
Ukraine Airlines PS 0.7% 0.5%
Aegean Airlines A3 0.6% 0.6%
Air Astana KC 0.5% 0.4%
KLM KL 0.5% 0.4%
Middle East Airlines ME 0.5% 0.4%
Swiss LX 0.5% 0.4%
Egyptair MS 0.5% 0.3%
Mahan Air W5 0.5% 0.6%
İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Google Earth

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Google Earth

İstanbul Atatürk (IST) – Uçuş Destinasyonları

Yolcu Uçağı Destinasyonları Ülke Havalimanı
İç Hatlar 1 40
Afrika 31 49
Asya Pasifik 25 39
Orta ve Doğu Avrupa 22 43
Batı Avrupa 19 66
Latin Amerika 2 2
Orta Doğu 11 29
Kuzey Amerika 2 10
Toplam 113 278
Kargo Uçağı Destinasyonları Ülke Havalimanı
İç Hatlar 0 0
Afrika 11 11
Asya Pasifik 14 19
Orta ve Doğu Avrupa 6 6
Batı Avrupa 12 15
Latin Amerika 0 0
Orta Doğu 9 9
Kuzey Amerika 1 2
Toplam 53 62
Toplam Destinasyon 113 284

İstanbul Atatürk (IST) – Servis Türüne Göre Pazar Payları

Servis Türüne Göre Oran
Full Servis 98.4 %
Düşük Maliyetli Taşıyıcı 0.9 %
Diğer (Kargo, Özel Jetler vs) 0.7 %

İstanbul Atatürk (IST) – Havayolu İttifakına Göre Pazar Payları

Havayolu İttifakına Göre Oran
oneworld 0.8 %
Star Alliance 78.6 %
Bağımsız 17.1 %
SkyTeam 3.5 %

İstanbul Atatürk (IST) – Kabin Sınıfına Göre Pazar Payları

Kabin Sınıfına Göre Oran
First Class 0.1 %
Business Class 8.0 %
Premium Economy 1.0 %
Economy Class 90.9 %

İstanbul Atatürk (IST) – Uçuş Süresine Göre Dağılım

Uçuş Süresine Göre Oran
2 Saate Kadar 38.4 %
2 Saat – 4 Saat 44.7 %
4 Saat – 6 Saat 8.4 %
6 Saat – 8 Saat 2.9 %
8 Saat – 10 Saat 1.7 %
İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Aylık Uçuş Frekansı – Yolcu Uçakları

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Aylık Uçuş Frekansı – Yolcu Uçakları

 

İstanbul Atatürk (IST) – Tüm Uçuşlar Varış ve Kalkış Sefer Sayısı

İstanbul Atatürk Havalimanı’nda üç pist bulunmasına karşın, pistlerin arasındaki uzaklık, pistlerin birbirine bağımlı olması ve pass geçme durumunda uygulanacak prosedürlerden dolayı aynı anda ancak iki pist kullanılabilmektedir. (17/35 sağ veya sol pistlerinden bir tanesi ile 05/23 pisti).

Meydanın en yoğun saatlerinde ortalama olarak, bir buçuk dakikada bir uçak kalkmaktadır.

Genel tarife dalga yapısına bakıldığında, sabah saat 06:00’ya kadar Uzak Doğu, Orta Doğu ve yatı iç hat seferlerinin geliş yoğunluğu (yaklaşık yoğun bir saat içinde 37 sefer) ile güne başlandığı görülür.

Geliş seferlerinden bir buçuk saat kadar sonra, sabah saatlerinin ilk ana kalkış dalgası başlar.

Bu dalga İzmir, Ankara, Antalya, Adana başta olmak üzere iç hatlar ile Avrupa ağırlıklıdır. Uzak Doğu ve Orta Doğu’dan gelen transit yolcuların büyük kısmı, bu saatlerde Avrupa’ya etkin bir şekilde bağlanır.

Avrupa’daki ana hub’larda gece uçuş yasağı olduğundan, ilk uçaklar ilgili noktalardan 07:00 – 08:00 arasında kalkmakta ve İstanbul’a varış saatleri saat 11.00’i bulmaktadır.

Saat 10:00 ile 11:30 arasındaki zaman diliminde Avrupa’dan gelen seferler ile iç hat dönüşleri ağırlıklıdır.

Varan uçaklar kalkış için hazırlanır ve yine bir buçuk saat içerisinde Avrupa’ya yapılan ikinci seferler, Amerika, Afrika ve Orta Doğu kalkışları birbirlerini takip eder.

Akşam Avrupa’dan gelen son uçuşlar İstanbul’a ulaştıktan sonra, gece yarısı 00:00 itibarıyla Uzak Doğu ve Orta Doğu kalkışlarına etkili bağlantı sağlarlar.

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Tarife Dalga Yapısı – Kalkış Varış Toplam

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Tarife Dalga Yapısı – Kalkış Varış Toplam

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Tarife Dalga Yapısı – Kalkış Varış

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Tarife Dalga Yapısı – Kalkış Varış

İstanbul Atatürk (IST) – İç Hat ve Dış Hat Kalkış Sefer Sayısı

Dış Hatlar Günlük Frekans İç Hatlar Günlük Frekans
IKA 11 ADB 30
ECN 11 AYT 24
FRA 9 ESB 23
CDG 8 BJV 16
AMS 8 ADA 14
ATH 7 TZX 11
KWI 7 GZT 9
LHR 7 DIY 8
TLV 7 DLM 8
MUC 7 ASR 8
GYD 7 SZF 6
MED 6 KYA 4
İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Tarife Dalga Yapısı – İç ve Dış Hat

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – Tarife Dalga Yapısı – İç ve Dış Hat

İstanbul Atatürk (IST) – HUB Taşıyıcı ve Diğerleri Kalkış Sefer Sayısı

İstanbul Atatürk Havalimanı’nın HUB taşıyıcısı, %75 oranındaki pazar payı ile Türk Hava Yolları’dır.

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – HUB Taşıyıcı ve Diğerleri Kalkış Sefer Sayısı

İstanbul Ataturk (IST) Havalimanı – HUB Taşıyıcı ve Diğerleri Kalkış Sefer Sayısı

Kaynaklar: OAGCAPAWikipediaGoogle Earth

Havayolu 101’de yayınlanan tüm havalimanı analizlerine buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Feridun Özçelik

Gerek havayolu, gerekse de havalimanı işletmesi olmak üzere, 10 yılı aşkın sektör tecrübesi bulunan Feridun Özçelik, Üretim Yönetimi ve Planlama alanında yüksek lisans tahsilini tamamlamasının ardından, yine aynı alanda doktora çalışmalarına devam etmektedir.