Akustik Hafızanın Havacılıktaki Önemi

Ucak_yolcu_cocuk_kulak_basınçAkustik, Türk Dil Kurumu‘nca yankı bilimi, yankılanım olarak tanımlanmıştır.

Yankılanım elbette işitimle ilgilidir.

Doğru yankılanım, doğru işitimle mümkündür.

Kişinin yapısal özellikleri (kulağın fiziği, kanal biçimi gibi) ve yaşı, duyduğu seslerin türü, sağlık durumu (enfeksiyonlar, tümörler, kullanılan ilaçlar, travmalar gibi) işitmeyi etkileyen faktörler arasındadır.

Yeterince duyamamak ve duyduğunu anlayamamak, kişinin ruhsal durumunu olumsuz yönde etkilemeye, kurulan iletişimlerdeki geri bildirimler ise sağlıksız olmaya başlayabilir.

Sosyal ilişkilerde sorun yaşanabilir.

Bu konuya havacılık sektöru çalışanları hassasiyetle eğilmelidir.

Özellikle uçak bakımında çalışan teknisyenlerin işitsel sağlıklarını korumaya özen göstermeleri gereklidir.

Bununla birlikte, mesleklerini icra ederken bir çok hassas birim ile yüz yüze iletişimin kurulamadığı, duyduğunu değerlendirerek karar almanın hayatî derecede önem arz edebileceği pilotlar için işitsel algı kanalının kullanımı, konuşmayı ayırt etme yeteneği vazgeçilmezdir.

Benzer durum denizcilik sektöründe, telsiz gibi iletişim araçlarını kullanan meslek gruplarında ve mütercim tercümanlar için de geçerlidir.

Yüksek konsantrasyonla, duyduğu ve duyacağı sesleri yakalama, bunları anlamlandırabilme, bütünleştirebilme ile ilgili donanıma sahip olan meslek gruplarında bulunmak zaman zaman ilgili çalışanları stres altında bırakabilmektedir.

Birikmiş baskının algıyı zayıflatabildiği gerçeği, pilotlar için akustik (işitsel) hafızanın önemini ortaya çıkarmaktadır.

Uçuş sırasında ortaya çıkabilecek sıra dışı durumlar için hazırlanma, daha mesleğe ilk seçim aşamalarında işitsel zeka ve hafıza testleri ile başlamaktadır.

Daha sonra bu yeterliliklerin geliştirileceği eğitimler dizisi gelir.

Öte yandan, görsel referansın (navigasyon aletleri) yetersiz olduğu durumlarda pilot, disoryante (algılamayla gelen bilgilerde karışıklık olduğunda duyusal uyumsuzluğun görülmesi) olabilir.

İşitsel hafızada en önemli olan, sözel talimat alabilmektir.

Ardı arında verilen komutları yerine getirebilmek, çok önemlidir.

Daha sonra olayları doğru sırada hatırlamak gelir.

Sesleri tanıyabilme (insan-hayvan-makine gibi), konuşmaların sırası; bölündüğünde, kalınan yerden devam edebilmek, gerektiğinde diyalogları belli bir sürede karıştırmadan geriye doğru hatırlayabilmek, akustik hafızanın gücünü gösterir.

Elbette ki, akustik hafıza geliştirilebilir.

Bunun için tavsiye edilenler, yeni yabancı kelimeleri ve telefon numaralarını ezberlemek, en az altı haneli rakamları geriye doğru saymak, uzun ve detaylı cümleler kurup “5N1K” sorularına cevap vermek, farklı müzik türleri dinlemek ve melodilerini hatırlamaya çalışmak, ritm duygusu ile yaşamak gibi etkinliklerdir.

Eğitim sektöründe 20 yıla yakın bir tecrübesi bulunan Sevda Nergiz, beş yıldır gerek yöneticilere ve gerekse günlük hayatlarında bir yol belirlemek isteyenlere koçluk yapmaktadır. Özellikle yetişkin eğitiminde faaliyet gösteren Nergiz, "koçluk ile eğitimi", etkin iletişimle kuvvetlendirmektedir.