Hong Kong ve Guangzhou Baiyun Havalimanlarının Finansal Performansı

Hong_Kong_Airport_Terminal_SkyPlaza

Hong Kong Airport – SkyPlaza

Hong Kong Uluslararası Havalimanı (HKIA), dünyanın en yoğun havalimanlarından olup, 2014 yılında 63 milyon yolcuya ev sahipliği yaparken, 2015 yılı 1. yarısı sonu itibariyle yolcu trafiği sıralamasında 3 basamak daha yükselerek dünyanın yolcu sayısı bazında en yoğun 7. havalimanı ünvanına kavuşmuştur.

Kargo segmentinde ise 2014’te, birinci sırada olan Memphis Havalimanı’nı hem toplam kargo yükünde hem de havalimanından arz edilen toplam yük tonajı-kilometre bazında geçerek ilk sıraya yerleşmiştir.

Havalimanı ile ilgili en çok tartışılan konu 2024 yılı sonunda hizmeti alınması planlanan 3. paralel pist olsa da, havalimanı ayrıca 2015 yılı sonunda mevcut Terminal 1’in batısında, iki paralel pistin ortasında inşa edilen yeni Midfield Concourse’u işletmeye almayı hedefliyor.

Aşağıda Hong Kong Havalimanı’nın Mart 2015 sonu itibariyle yayınladığı finansal veriler ile yolcu ve kargo tonaj verileri görülmektedir.

Ölçüt Miktar (Milyon Dolar) Değişim 2014/15 (%)
Toplam Ciro  $ 2,111 +10.5
EBITDA  $ 1,460 +13.8
EBITDA Payı   %69
Net Kâr  $ 936 +12.4
 
Yolcu Sayısı 64.7 Milyon Yolcu +6.6
Kargo Hacmi 4.4 Milyon Ton +5.5
Uçuş Sayısı  396,000 +4.9

Görüldüğü üzere dünyanın en aktif hava kargo trafiğine sahip olma özelliği ile HKIA, %70’lere varan EBITDA marjı ile aşırı kârlı bir faaliyet yürütmekte.

Guangzhou Baiyun Havalimanı

Guangzhou_Baiyun_Airport_Departure_Lounge

Guangzhou Baiyun Airport – Departure Lounge

Çin’de ise henüz ekonomik duraksama ve büyüme hızının azalmasının etkileri hava trafiği istatistiklerine yansımamış gibi görünüyor.

Çin Sivil Havacılık İdaresi (CAAC), Çin havacılık endüstrisinin 2014 yılında toplamda 4.7 milyar dolar kar elde ettiğini açıkladı.

Bu rakam 2013 yılında ise 4.15 milyar dolar seviyesindeydi.

Pazardaki bu kârın ve ciroların endüstrideki oyuncular arasında nasıl paylaşıldığına önce ciro bazında bakarsak;

Oyuncular 2014 Toplam Cirosu (Milyar $) Değişim 2013/14 (%)
Havayolları 68.6 +8.6
Havalimanları 11.4 +11.8
Diğer 20.7 +4.8

Yukarıdaki tablo bize Çin havacılık endüstrisinde 2014 yılında havalimanlarının, havayollarından ciro bazında daha büyük oranda büyüdüğünü göstermektedir.

Kar bazında bakacak olursak;

Oyuncular 2014 Toplam Kârı (Milyar $) Değişim 2013/14 (Milyon $)
Havayolları 2.8 +193.6
Havalimanları 1.2 +455.6
Diğer 0.667 -73.2

Yukarıdaki tablodan havalimanlarının faaliyet kârlarını 2014’de, 2013 yılına kıyasla neredeyse %60 artırdıklarını, havayollarının ise aynı dönemler arasında karlarını ancak %8 civarında artırabildiklerini görüyoruz.

Eldeki veriler ışığında 2014 yılı için Çin pazarında havalimanı işletmelerinin, havayolları işletmelerine göre hem kârlılık hem de ciro büyümesi anlamında çok daha başarılı olduklarını söyleyebiliriz.

Havalimanları adına pazardaki bu denli yüksek kârlılık düzeylerini 2015 1. Yarı için finansal sonuçlarını yayınlayan Guangzhou Baiyun Havalimanı (CAN) üzerinden de örneklendirebiliriz.

Çin’in önemli sanayi bölgelerinden olan Guangzhou şehrindeki havalimanı, bölgede Hong Kong, Macau, Shenzhen ve Zhuhai havalimanları ile rekabet halindedir.

2014 yılında %4.4 artışla ve 54.8 milyon yolcu sayısıyla dünya sıralamasında 15. sıraya yükselen havalimanı, 2015’in ilk çeyreği sonunda da iki sıra tırmanarak 13. sıraya yükselmişti.

Aşağıdaki tablodan Guangzhou Baiyun Havalimanının 2015 1. yarı sonu finansal verilerine göz atalım:

Ölçüt Miktar (Milyon Dolar) Değişim 2013/14 (%)
Toplam Faaliyet Geliri (ve kırılımı) 452.9 +3.4
Havacılık Hizmetleri 340
İkram & F&B 12.3
Kara Taşımacılığı 29.2
VIP Hizmetler 20.2
Yer Hizmetleri 26.3
Reklam Gelirleri 24.9
Faaliyet Kârı 139.3 +21.5
Net Kâr 106 +16.5

Görüldüğü gibi CAN’ın 2015’in ilk yarısındaki faaliyet gelirleri içindeki net kâr marjı %24 seviyelerinde iken net kâr marjındaki büyüme oranı toplam gelirlerindeki büyüme oranını 5’e katlamış durumda.

Aynı olguyu CAAC’nin açıkladığı rakamlar üzerinden de görmüştük. Havalimanları cirolarını 2013-2014 arasında %11.8 arasında artırırken net kârlarını %60 metrebesinde yükseltmeyi başarmışlardı.

Dolayısıyla Çin havalimanlarının son yıllarda daha maliyet-etkin yönetildiği, ülkedeki havalimanlarının hâlâ maliyetlerini baskılayabilecek açık noktalar bulunduğu ve operasyonların daha optimistik ve verimli hale getirildiği söylenebilir.

Çin’deki bu resmi, son yayınladığı finansal veriler üzerinden HKG ile kıyasladığımızda ise net kâr marjı ile faaliyet gelirlerinin hemen hemen aynı oranlarda büyükdüklerini görüyoruz.

Bu durum aslında en temelde bize, HKG’deki operasyonel verimliliğin ve maliyet unsurlarındaki optimizasyonun Çin’deki havalimanlarına göre nispeten belirli bir olgunluğu eriştiğini, Çin pazarındaki meydanlarda ise bu konuda hâlâ gidilebilecek çok yol olduğunu göstermekte.

Malezya ve Tayland’daki havalimanlarını ele alacağımız bir sonraki yazımızda görüşmek üzere.

Emin Atak

İnşaat Yüksek Mühendisi olan Emin Atak, özel sektör ile yurt içi ve yurt dışında bir çok havalimanı projesinin planlama, tasarım, uygulama ve işletme süreçlerinde yer almıştır. Halen kariyerine yurt dışında devam eden Atak, özellikle PPP (Public-Private Partnerships) projeleri üzerine yüksek lisans seviyesinde araştırmalarını tamamlamış olup, profesyonel iş hayatının yanı sıra, havalimanı işletmeciliği, havalimanı projelerinin planlanması ve finansmanı konularında kişisel olarak araştırmalarını sürdürmektedir