Qantas, Rolls-Royce'u Dava Edecek

4 Kasım 2010 tarihinde Qantas’a ait bir Airbus A380 tipi uçakta yaşanan motor patlaması, sektördeki tüm gözlerin A380′lere dönmesine yol açmıştı.

Qantas, bu olay sonrası filosunda bulunan A380′leri bir süreliğine yere çekmek zorunda kalmış, uçaklar yeniden seferlere başladığında ise uzun mesafeli hatlarda bu uçaklardan faydalanamaz olmuştu.

Qantas şimdi, bu gelişmeler sebebiyle uğradığı zararın karşılanması amacıyla Rolls-Royce’a dava açıyor. Eğer tazminat hususunda anlaşma sağlanırsa, davadan vazgeçecekler.

Yapılan ilk tetkiklerden sonra problemin Qantas’ın 380′lerinde kullanılan Rolls-Royce Trent 900 tipi motorlarda olduğu sonucuna varılmıştı. Buna ek olarak Avustralya’nın ulaştırma emniyeti konusunda yetkili kurumu tarafından yapılan incelemelerin sonucunda açıklanan rapor yaşanan olayın ne denli vahim olduğunu gösteriyor.

Uçaklarda motorlar, soldan sağa doğru numaralandırılıyor. Yani Airbus A380′in sol kanadında dış tarafta kalan motor, bir numaralı olan. Bu olayda patlamanın meydana geldiği motor ise, sol tarafta gövdeye yakın konumdaki iki numaralı motor.

Açıklanan rapora göre, iki numaralı motorda meydana gelen patlama; bir numaralı motorda, sol kanatta ve uçağın gövdesinde ciddi hasara yol açtı. Özellikle gövdeye çarpan parçalar, uçağın elektrik sistemlerinde arızalara ve sol kanatta bulunan akaryakıt deposunda sızıntılara sebep oldu.

Elektrik sistemindeki arıza; hidrolik sistemi, iniş takımları, uçuş kontrolleri, akaryakıt sisteminin bazı kontrol mekanizmaları ve uçağın slat sisteminde aksaklıklara yol açtı.

Uçak Singapur’a acil iniş yaptıktan sonra tam iki saat yedi dakika boyunca bir numaralı motorun kapatılması mümkün olamadı. Motor ancak, itfaiye araçlarının köpükleri ile “boğularak” durdurulabildi.

Oysa bir yolcu tarafından uçak içinden çekilen video görüntüsünü seyretmiş olanlar, acil inişin ne kadar sakin bir biçimde yapıldığını hatırlayacaklardır. Meğerse durum göründüğünden çok daha ciddi bir seviyedeymiş.

Airbus A380 tipi uçaklarda şu anda iki farklı üreticiye ait motorlar kullanıyor. Qantas olayında baş rolü oynayan Rolls-Royce üretimi motorlar Qantas (6 uçak), Singapore Airlines (11) ve Lufthansa (3) filosundaki uçaklarda bulunuyor.

Engine Alliance adlı firma tarafından üretilen motorlar ise  Air France (4) ve Emirates (13) tarafından kullanılıyor.

Biraz şans, biraz da A380′in dev cüsseli oluşu, bu kazanın bu kadar hafif atlatılmasını sağlamış gibi görünüyor.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.