Havayolu Sektöründe Formüller

Havayolu 101’in adındaki “101” ibaresine uygun, sektöre ilk adımı atarken öğrenilmesi gereken temel tanımlar hakkında bir yazımız var bugün:

Havayolu sektöründe formüller.

Ticarî havayolu sektöründe faaliyet gösteren firmaların performans ölçümleri en temel biçimde, aşağıdaki formüller yoluyla yapılıyor.

Farklı havayolu şirketlerini birbirleriyle karşılaştırırken dikkat edilmesi gereken en önemli unsur, söz konusu şirketlerin uyguladıkları iş modelleri ve network yapıları.

Yani Ryanair’in RASK değerini THY (iş modeli) ile, veya Iberia’nın ASK miktarını Emirates’inkiyle (ortalama hat uzunluğu) kıyaslamamak gerekiyor.

Available Seat Kilometres (ASK) [Arz edilen Koltuk Kilometre (AKK)]

= Arz edilen Koltuk Sayısı x Uçulan Kilometre

Revenue Passenger Kilometres (RPK) [Ücretli Yolcu Kilometre (ÜYK)]

= Ücretli Yolcu Sayısı x Uçulan Kilometre

Load Factor (LF) [Doluluk Oranı]

= Ücretli Yolcu Kilometre / Arz edilen Koltuk Kilometre

Revenue per Revenue Passenger Kilometres (RY) [Ücretli Yolcu Kilometre başı Hasılat (RY)]

= Toplam Yolcu Geliri / Ücretli Yolcu Kilometre

Revenue per Available Seat Kilometres (RASK) [Arz edilen Koltuk Kilometre başı Hasılat (AKKH)]

= Toplam Gelir / Arz edilen Koltuk Kilometre

>= RY x LF (RASK, kargo gelirlerini de içerdiğinden, RY x LF çarpımından bir miktar büyük olabilmektedir)

Unit Revenue [Birim Gelir]

= Toplam Yolcu Geliri / Yolcu Sayısı

Cost per Available Seat Kilometres (CASK) [Arz edilen Koltuk Kilometre başı Maliyet (AKKM)]

= Toplam Maliyet / Arz edilen Koltuk Kilometre

Available Tonne Kilometres (ATK) [Arz edilen Ton Kilometre (ATK)]

= Arz edilen Kargo Kapasitesi x Uçulan Kilometre

Revenue Tonne Kilometres (RTK) [Ücretli Ton Kilometre (ÜTK)]

= Ücretli Taşınan Kargo Miktarı x Uçulan Kilometre

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.