Irak Hava Sahası Kullanımında Ceza Sırası, Air France – KLM’de

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Irak hava sahasının kurallara aykırı kullanımı sebebiyle Air France – KLM’e ceza kesti.

ABD Ulaştırma Bakanlığı’nın 23 Ekim 2026’da yayımladığı uzlaşma kararlarında, Air France’a 105 bin ve KLM’e 320 bin dolar ceza verildiği duyuruldu.

Ekim 2020’den bu yana, Amerikalı havayollarının, Irak hava sahasında belli bir irtifanın altında uçması yasak.

Air France - KLM
Air France – KLM

Bakanlığın incelemesine göre Air France, Nisan 2022 – Kasım 2025 arasında 30’dan fazla uçuşta söz konusu kısıtlamayı ihlal etti. KLM içinse Ocak 2022 – Mayıs 2025 döneminde 100’den fazla uçuş tespit edildi.

Dolayısıyla kararlar, son günlerde gerçekleştirilen seferlerden değil, geçmiş yıllardaki operasyonlardan kaynaklanıyor.

İhlaller, Bağdat Uçuş Bilgi Bölgesi’nde FL320 olarak tanımlanan 32 bin feet uçuş seviyesinin altında gerçekleşiyor. FAA, silahlı çatışmalar ve yerden kaynaklanabilecek tehditler nedeniyle ABD’li işletmecilerin bu seviyenin altında uçmasını yasaklıyor. İlgili düzenlemenin süresi 26 Ekim 2027’ye kadar uzatılmış bulunuyor.

Tabii bu noktada, “Air France – KLM bir Amerikan şirketi değil; Irak hava sahasını kullanmasına ABD ne karışır!”, diyebilirsiniz ama kazın ayağı öyle değil.

Meselenin merkezinde kod paylaşımı (code share) anlaşması yer alıyor.

ABD merkezli Delta Air Lines, Air France – KLM’in işlettiği bazı seferleri kendi uçuş koduyla da pazarlıyor. Bu yüzden söz konusu bu seferlerde ABD’li ortağın kodunun kullanılması, FAA’nın çatışma bölgelerine ilişkin yasaklarına uyulmasını gerektiriyor.

İşi ilginç yanı, Air France – KLM savunmasında, uçuşları izin verilen seviyede planladığını belirtiyor.

Şirketlere göre diğer uçaklarla trafik çakışmaları nedeniyle yerel hava trafik kontrolü, pilotlardan alçalmalarını istiyor veya tırmanmalarına izin vermiyor.

İki havayolu, talimatlara uymamanın emniyet riski yaratacağını ve bu durumun acil hâl istisnası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Gelgelelim, Bakanlık bu gerekçeyi kabul etmiyor.

Cezanın, havadayken kontrolörün talimatını uygulayan pilotlara yönelik olmadığı özellikle vurgulanıyor. Aynı durumun yıllar boyunca tekrarlanması karşısında havayollarının rotayı değiştirmek veya ilgili seferlerden DL kodunu kaldırmak gibi önleyici tedbirler alması gerektiği belirtiliyor.

Uzlaşmaya göre Air France’ın 65 bin, KLM’nin 200 bin doları 60 gün içinde ödemesi gerekiyor.

İhlaller sürer veya ödemeler gerektiği biçimde yapılmazsa, kalan toplam 160 bin dolar da tahsil edilecek.

Hatırlanacağı üzere Irak hava sahasının kullanımı konusunda daha önce de Air Canada ve Emirates benzer biçimde ABD’den ceza yemişti.