Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkemizden özellikle Türk Hava Yolları (THY) ve Pegasus’u çok yakından ilgilendiren bir açıklama yaptı.

Volodimir Zelenski, Rusya hava sahasını kullanan havayollarını ve sigorta şirketlerini artan drone riski konusunda uyardı.

Ukrayna drone’larının Rusya’daki askerî ve enerji hedeflerine yönelik faaliyetleri nedeniyle ülkenin hava sahasının “fiilen kapanacağını” söyledi.

Zelenski bununla birlikte, Ukrayna’nın sivil havacılığa tehdit oluşturmadığını savundu. Buna karşılık uluslararası kuruluşlardan Moskova ve St. Petersburg’a uçan havayollarını durum hakkında bilgilendirmelerini istedi.

Ukrayna’dan gelen bu ikaza karşın Rusya hava sahası açık kalmayı sürdürüyor. Avrupa ve ABD merkezli birçok taşıyıcı Rusya üzerinden uçmazken Çin, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer Körfez ülkelerinden bazı havayolları bu rotaları kullanmaya devam ediyor.

Gelgelelim ekonomik avantaj, artan operasyonel belirsizlikle birlikte değerlendirilmek zorunda.

Saldırıların çoğunun sınıra 300 kilometre mesafede olan bölgede yoğunlaşmasını beklenmekle birlikte, Moskova ve St. Petersburg çevresi dahil daha derin bölgelerde drone faaliyetinin süreceği öngörülüyor.

Tehlike yalnızca bir drone ile doğrudan karşılaşma ihtimali değil. Yoğun hava savunma faaliyeti, yanlış tanımlama, füze parçaları ve ani hava sahası kısıtlamaları sivil uçuşlar için ayrı risk başlıkları yaratıyor.

Bu risk tamamen teorik değil.

Hatırlanacağı üzere, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 25 Aralık 2024’te düşen Azerbaijan Airlines uçağının yakınında iki Rus füzesinin patladığını kabul etmişti. Bu olay ile 2014’te vurularak düşürülen Malaysia Airlines’ın MH17 seferi, hava savunması ve yanlış tanımlama riskinin ölümcül sonuçlarını hatırlatıyor.

ICAO da uzun menzilli silahlar, insansız hava araçları, GNSS karıştırması ve gelişmiş hava savunma sistemlerinin çatışma bölgelerindeki sivil uçuşlara yönelik tehdidi büyüttüğünü vurgulamıştı.

Kurum, devletlerden tehdit istihbaratını hızla paylaşmalarını, risk değerlendirmelerini güçlendirmelerini ve askerî-sivil koordinasyonu artırmalarını istemişti.

Bu çağrı, Rusya üzerinden uçan taşıyıcıların yalnızca resmî kapanma kararına bakmasının yeterli olmayacağını gösteriyor.

Dolayısıyla havayolları açısından karar, birkaç saatlik zaman ve yakıt tasarrufu ile rota güvenliği arasında basit bir hesap değil. Sigorta kapsamı, mürettebatın risk değerlendirmesi, yedek havalimanları, olası rota değişiklikleri ve güncel istihbaratın güvenilirliği de denkleme giriyor.

Başta da belirttiğim gibi böyle bir şey olursa yani Rusya hava sahası, havayolları açısından kullanılamayacak kadar riskli hale gelirse, ülkemizden THY ve Pegasus ciddi biçimde etkilenir.

Bunun yanı sıra, Antalya ve çevresine rağbet gösteren Rus turistlerin sayısında da önemli oranda eksilme yaşanabilir.

2 Eylül sabah saatleri itibarıyla THY’nin gece saatlerindeki bazı Rusya uçuşları iptal edilirken, sabahki uçuşların yapıldığı görülüyor. Pegasus’un ise Rusya seferlerinin yapılmadığı anlaşılıyor.

Bu durum kalıcı mı geçici mi; bakalım ilerleyen günler bizlere ne gösterecek?