“Squawk Kodu” Nedir?

İngilizce “squawk” kelimesi Türkçede, “ciyaklamak”, “viyaklamak” anlamına geliyor.

Squawk Kodu ise havacılıkta her bir uçağın, hava trafik kontrol radar sisteminde ayırt edilmesini kolaylaştırmak amacıyla, hava trafik kontrol memurunun talimatı doğrultusunda pilot tarafından uçuş öncesinde transponder (aktarıcı) kutusuna tanımlanan dört haneli Mod-3 kodudur.

Squawk Kodu, sekizli sayı sistemine göre yazılır ve dolayısıyla 0 ile 7 arasındaki rakamlardan oluşur.

Toplamda 4.096 adet farklı squawk kodu mevcuttur.

Bu kod sayesinde uçağın uçuş sırasındaki sürat, irtifa, uçuş numarası gibi bilgiler, hava trafik kontrol radar ekranında görünür hale gelir.

Acil Durum Kodları

Bunun yanı sıra, squawk kodu, acil durumlarda da kullanılır.

Havacılıkla amatör düzeyde ilgilenen hemen hemen herkesin aşina olduğu üç temel acil durum kodu vardır:

  • 7500 Hijacking (Uçak kaçırıldı)
  • 7600 Radio Failure (Telsiz hatası)
  • 7700 General Emergency (Genel acil durum. Uçakta meydana gelen arızalar, tıbbî acil durum gibi.)

Pilotlar gerekli durumlarda bu kodları hava trafik kontrol merkezine göndererek, içerisinde bulundukları acil durum hakkında bilgi vermiş olurlar.

Özellikle uçak kaçırma eylemlerinde, bu kodların gönderimi çok daha önemli bir hâl almaktadır.

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 25 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.