Endonezya’da Özel Sektörün İnşa Edeceği İlk Havalimanı

Kulon Progo Airport_plan

Kulon Progo Airport Plan

Hindistan merkezli GVK Holding, Endonezya’nın Java adasının Yogyakarta bölgesinde “yeni” Kulon Progo Uluslararası Havalimanı’nın geliştirilmesi için 500 Milyon USD harcayacak.

Söz konusu proje ayrıca Endonezya’da tamamı özel sektör tarafından finanse edilerek sıfırdan geliştirilmiş (green field) ilk havalimanı olma özelliğini taşıyacak.

GVK, Endonezya’lı devlet bir kuruluşu olan ve Orta ve Doğu Endonezya’daki 13 havalimanının işletmecisi Angkasa Pura I (Angkasa Pura Airports) ile oluşturacağı ortak girişim ile bu yatırımı üstlenecek.

Batı Endonezya’daki 13 havalimanını ise yine başka bir devlet kuruluşu olan Angkasa Pura II (Indonesia’s Airport Company) adlı kurum işletmekte.

Endonezya’nın neden aynı işlevi gören iki ayrı devlet kurumuna sahip olduğu sorusunun özel bir cevabı yok aslında.

Her iki firma da farklı isimlerle farklı tarihlerde aslında “tek” bir havalimanını işletmek için kurulmuş. Ancak zamanla organizasyonlarına diğer havalimanı işletmelerini de dahil ederek genişlemişler.

GVK ve Angkasa Pura Airports daha önce Bali’deki Ngurah Rai Uluslararası Havalimanı’nın 2013 yılında tamamlanan modernizasyon ve genişletilmesi projesinde işbirliğine gitmiş ve GVK, havalimanı operatörü olan şirkette %65 hisse elde etmişti.

Endonezya’da Özel Sektörün İnşa Edeceği İlk Havalimanı

Bali Ngurah Rai Havalimanı

Bali Ngurah Rai Havalimanı

Projenin 2016 yılı içerisinde başlaması beklenirken, havalimanının yapımı karşılığında işletme imtiyaz süresinin ne kadar olacağı ise henüz netlik kazanmış değil ve bu konuyla ilgili pazarlıklar halen devam etmekte.

Konuyla ilgili olarak GVK Havalimanı Geliştirme Başkanı Karthi Gajendran, ülkeleri Hindistan’da bu tip imtiyaz sürelerinin altmış yılı bulabildiğini fakat bu projenin Endonezya devleti için bir ilk olması sebebiyle henüz imtiyaz süresini karşılıklı olarak belirleyemediklerini aktardı.

GVK ayrıca, ülkesi Hindistan’ın Mumbai şehrindeki Chhatrapati Shivaji Uluslararası Havalimanı’nı (IATA Code: BOM) 2006 yılından beri işleten konsorsiyumun pilot ortağı konumunda.

GVK’nın Angkasa Pura Airports ile yılda 20 milyon yolcu kapasitesine sahip olacak şekilde ortaklaşa geliştireceği Kulon Progo Uluslararası Havalimanı, bölgede mevcut olan ve kapasite sorunları yaşayıp etrafında yeteri kadar genişleme alanı bulunmayan Adisucipto Uluslararası Havalimanı’nın (IATA Code: JOG) yerini alacak.

Adisucipto Uluslararası Havalimanı

Adisucipto (JOG) Havalimanı

Angkasa Pura I - Endonezya'daki havalimanları

Angkasa Pura I’in Orta ve Doğu Endonezya’da İşlettiği Havalimanlarının Coğrafi Dağılımı

Angkasa Pura II - endonezya'daki havalimanları

Angkasa Pura II’nin Batı Endonezya’da İşlettiği Havalimanlarının Coğrafi Dağılımı

JOG’nin 2014 yılında 6,2 milyon yolcu ağırladığını da hemen hatırlatalım.

Endonezya yasalarına göre yabancı yatırımcılar ülkedeki havalimanlarının mülkiyetinde çoğunluk hisseye sahip olamazlarken, havalimanlarını işletme imtiyazına sahip olan şirket yapılarında çoğunluk hisseyi ellerinde bulundurmalarına izin veriliyor.

GVK’nın havalimanını geliştirmek ve işletmek için kurulacak olan şirketlerde ne oranda paya sahip olacağını henüz bilmiyoruz.

Karthi Gajendran söz konusu yatırımla ilgili olarak, Endonezya ekonomisinin önümüzdeki dönemde yıllık bazda en az %5 oranında büyümesinin beklendiğini ve hava trafiğinde büyük bir potansiyel barındırdığı için Yogyakarta’daki havalimanının kârlı bir yatırım olacağına inandıklarını dile getirdi.

Enerji, tabi kaynaklar diğer ulaştırma altyapısı projelerinde bir çok yatırıma sahip olan Haydarabad merkezli GVK’nın bu yatırımının kendileri ve Endonezya devleti için ne kadar kârlı olacağını önümüzdeki yıllarda hep birlikte göreceğiz.

Emin Atak

İnşaat Yüksek Mühendisi olan Emin Atak, özel sektör ile yurt içi ve yurt dışında bir çok havalimanı projesinin planlama, tasarım, uygulama ve işletme süreçlerinde yer almıştır. Halen kariyerine yurt dışında devam eden Atak, özellikle PPP (Public-Private Partnerships) projeleri üzerine yüksek lisans seviyesinde araştırmalarını tamamlamış olup, profesyonel iş hayatının yanı sıra, havalimanı işletmeciliği, havalimanı projelerinin planlanması ve finansmanı konularında kişisel olarak araştırmalarını sürdürmektedir