Londra Heathrow’a Yaklaşmada, Zaman Bazlı Ayrım Uygulaması

Yolcu sayısı bakımından dünyanın en büyük üçüncü havalimanı konumundaki Londra Heathrow Havalimanı’nda, artık sınıra dayanmış olan kapasiteyi en verimli bir biçimde kullanmak için her şey yapılıyor.

Sadece iki pistle yılda 70 milyondan fazla yolcuyu ağırlayan Londra Heathrow Havalimanı, kapasitesinin %98’ini kullanarak adeta bir “verimlilik” dersi veriyor.

Geçtiğimiz Mart ayında kaleme aldığımız bir yazımızda, Heathrow’a son yaklaşmada, uçakların neden “holding” olarak tâbir edilen bekleme moduna alındığını incelemiştik.

Londra Heathrow’a Yaklaşmada, Zaman Bazlı Ayrım Uygulaması

Heathrow’a varışlarda yaşanan gecikmelerin en başta gelen sebebi, uçakların son yaklaşma esnasında maruz kaldığı pruva (önden esen) rüzgârı.

Heathrow’da yılda ortalama 60 gün kuvvetli ön rüzgâr esiyor ve bu durum ciddi tehirlere yol açıyor.

İngiltere hava sahasının ve 13 diğer havalimanı ile birlikte Heathrow’un da hava trafiğinin yönetiminden sorumlu olan NATS (National Air Traffic Services), işte bu pruva rüzgârının etkisini azaltarak Heathrow’daki verimli operasyonu bir adım öteye taşımak için geçtiğimiz Mart ayında yeni bir uygulamayı devreye soktu.

Dünyada bir ilk olan bu uygulama çerçevesinde, yaklaşma aşamasına gelen uçaklar birbirlerinden, mesafe bazlı değil de zaman bazlı bir biçimde ayrılarak sıralanıyor.

Mesafe bazlı ayrımda uçaklar, ağırlıklarına ve kanat uçlarında meydana gelen ve takip eden uçakları etkileyebilen hava sarmallarına (wake turbulence) göre ayrılarak sıralanır.

Pruva rüzgârının hafif olduğu şartlarda Heathrow’a saatte 40-45 arasında uçak iniş yapabiliyor.

Distance based separation_final approach_landing_NATS_001

Mesafe Bazlı Ayrım (Hafif Rüzgâr)

Ancak pruva rüzgârının nispeten daha kuvvetli olduğu durumlarda uçakların yer hızı düştüğünden, iki uçak arasında bırakılan mesafenin uçulma süresi artıyor ve bu yüzden Heathrow’daki saatlik iniş sayısı 32-38 civarına düşüyor.

Distance based separation_final approach_landing_NATS_002

Mesafe Bazlı Ayrım (Kuvvetli Rüzgâr)

Bu soruna bir çare bulmak isteyen NATS, üç yıl boyunca 150.000’den fazla uçuşu analiz ederek, pruva rüzgârının kuvvetli olduğu anlarda uçakların oluşturduğu kanat ucu hava çalkantılarının davranışlarını inceledi.

Ve sonuçta, kuvvetli rügâr ortamında bu hava sarmallarının daha çabuk dağılarak etkisini kısa sürede kaybettiği görüldü.

Böylece, rüzgârlı havalarda uçaklar arasındaki mesafenin kısaltılarak, düşen hız sebebiyle kaybedilen sürenin bir bölümünün telafi edilebileceği ve Heathrow’da gerçekleştirilen saatlik iniş sayısının 36-40 aralığına yükseltilebileceği ortaya çıktı.

Time based separation_final approach_landing_NATS

Zaman Bazlı Ayrım (Kuvvetli Rüzgâr)

Heathrow’da uygulanmaya başlanan zaman bazlı ayrım sayesinde yılda 80.000 dakika tasarruf edilebilecek.

Havayolu şirketleri tarafından memnuniyetle karşılanan bu uygulama ile birlikte, tehirlerin ve kimi durumlarda uçuşların tamamen iptal edilmesi gibi istenmeyen durumların da önüne geçilecek.

Abdullah Nergiz

Ticarî havayolu sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.