ABD, Hava Trafik Kontrol Sistemini Yeniliyor

Air Traffic Control_radar_screenAmerika Birleşik Devletleri (ABD) iç hatları, dünyanın en büyük havayolu pazarı konumunda bulunuyor.

Yılda yaklaşık 9 milyon uçuşta, 650 milyon yolcunun seyahat ettiği bu dev pazarda 10 milyon ton kargo taşınıyor.

Yolcu doluluk oranı (Load Factor), %83 gibi bir hayli yüksek bir mertebede seyrediyor.

Ve bu muazzam operasyon, 100 kadar tarifeli havayolu şirketi tarafından gerçekleştiriliyor.

Her ne kadar “iç hat” kategorisinde olsa da, ABD’de yapılan bir uçuşun süresi, dünyanın diğer yörelerine bakıldığında orta – uzun menzilli uçuşlara den geliyor. Örnek vermek gerekirse, New York – Los Angeles arasındaki bir uçuş yaklaşık 4.000 km ve İstanbul ile Almatı arasındaki mesafeye denk geliyor.

ABD, Hava Trafik Kontrol Sistemini Yeniliyor

Önümüzdeki yirmi yıl içerisinde %50 oranında yolcu artışı gerçekleşeceği tahmin edilen bu devasa pazarı yönetmek, son derece hassas ve gelişmiş teknolojilere ihtiyaç duyuyor.

ABD Federal Havacılık İdaresi [Federal Aviation Administration (FAA)] tarafından yürütülen ve hava trafik kontrol sistemlerinin yenilenmesini içeren proje çerçevesinde, 27 Mart 2015 tarihinde köklü bir değişikliğe gidildi.

2006 yılında başlatılan projenin son aşamasında, ülke genelindeki yirmi farklı hava trafik kontrol merkezindeki bilgisayar sistemleri değiştirildi. Hawaii, Alaska, Guam ve Puerto Rico’daki merkezler daha sonra yenilenecek.

Bu sayede hem tehirlerin azaltılması, hem de akaryakıt verimliliğinin artırılması hedefleniyor.

En Route Automation Modernization (ERAM) adı verilen yeni sistemin maliyeti yaklaşık 2,5 milyar USD.

Uydu temelli bir biçimde çalışan yeni sistem, radar temelli çalışan eski sisteme kıyasla tam manasıyla devrim niteliğinde. Bununla birlikte, yeni sistemde de yine radarlar görev yapacak.

Fakat eskiden belli bir kontrol merkezi için aynı anda 24 radardan alınan veriler işlenirken, yeni sistemde bu sayı 64’e yükseldi. Böylece kontrol merkezlerinin de kapsama alanı genişlemiş oldu.

Buna ilave olarak, ERAM ile birlikte bir hava trafik kontrol memuru aynı anda 1.900 uçağı takip edebilecek. Eski sistemde bu sayı 1.100 adetti.

FAA yöneticilerinden Michael Huerta yaptığı açıklamada, ERAM’ı bir iPad’e benzetti. Huerta, ERAM’ın bir temel platform şeklinde görev yapacağını ve önümüzdeki dönemde ERAM için yeni uygulamalar geliştirilerek, sistemin daha da verimli bir hale getirileceğini belirtti.

Planlanana göre beş yıllık gecikme ve 350 milyon USD ilave maliyetle devreye giren yeni hava trafik kontrol sisteminin ne kadar fayda sağlayacağı, önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacak.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.