Havayolu Sektöründe İş Modeli Değişikliği Kaçınılmaz

Ortalama kâr marjının bir hayli düşük seviyelerde seyrettiği ticarî havayolu sektöründe önümüzdeki bir kaç yıl içerisinde genel bir iş modeli değişikliği kaçınılmaz gibi görünüyor.

Havayolu 101’de zaman zaman bu konuya değiniyor ve full-service & network taşıyıcı iş modeli ile düşük maliyetli taşıyıcı iş modelinin zamanla bir kesişim kümesi üreteceğini iddia ediyoruz.

Her iki iş modelinin de kendine has avantajları ve dezavantajları bulunuyor.

Orta yolda buluşulduğunda, dezavantajları en aza indirgeyerek kârlılığı maksimize etmek belki de mümkün olacak.

Network_LCC

Centre for Asia Pacific Aviation (CAPA) tarafından yayınlanan Airline Leader adlı derginin Mayıs 2011 sayısında, sektörün ünlü isimlerinden Nawal Taneja’nın piyasaya yeni çıkacak olan “The Passenger Has Gone Digital and Mobile” adlı kitabından yapılan bir alıntıda, yukarıda değindiğimiz bu iş modeli değişikliği ele alınmış.

İşte Taneja’ya göre iş modeli değişikliğini kaçınılmaz kılan sekiz madde:

1- Maliyet farklılığı

Network taşıyıcılar ne yaparlarsa yapsınlar, düşük maliyetli taşıyıcıların (DMT) maliyetlerine inmeleri mümkün olmuyor.

2- Network besleme

Küresel kapsamda faaliyet gösteren taşıyıcılar, kıtalararası uçuşlarını besleyebilmek için mutlaka transit yolcu bulmak zorundalar.

3- Bazı DMT’lerin sunduğu yüksek kaliteli hizmet

Kısa-orta menzilde bazı DMT’ler tarafından sunulan hizmet kalitesi, network taşıyıcıların dahi üzerinde olabiliyor. Ör: JetBlue, Virgin America

4- Sendika direnişi

Network taşıyıcıların personeli, kısa menzilli hatların, bölgesel veya düşük maliyetli taşıyıcılara “outsource” edilmesini kabul etmez.

5- DMT’lerin iş seyahati pazarına girişi

Bazı DMT’ler yavaş yavaş, iş amaçlı (business) olarak yapılan seyahat pazarına nüfuz etmeye başladılar. Ör: easyjet, JetBlue

6- DMT maliyetlerinde artış

Özellikle petrol fiyatları, havaalanı vergileri gibi kalemler sebebiyle uzun vadede, DMT’lerin işletme maliyetlerinde artış meydana gelecek.

7- DMT’lerin büyüme potansiyelindeki düşüş

Avrupa ve ABD’de kısa menzil pazarındaki büyüme, doygunluk noktasına ulaşmış durumda. Buna ilave olarak Avrupa’daki DMT’ler, hızlı tren rekabetiyle birlikte, önümüzdeki dönemde büyüme rakamları açısından sıkıntı yaşayacak.

8- Uzun menzil pazarındaki network yapısını taklit etmek zor

Air Asia X, JetStar, V Australia gibi denemeler olmakla birlikte, DMT’lerin, network taşıyıcı tarzındaki bir uçuş ağı kurması ve bunu kârlı bir biçimde sürdürmesi neredeyse imkânsız.

Abdullah Nergiz

Havacılık sektöründe, hem havayolu hem de havalimanı tarafında 20 yıla yakın profesyonel tecrübesi bulunan Dr. Abdullah Nergiz, Türkiye'nin ilk havacılık blogu olan Havayolu 101'in kurucusu ve baş editörüdür. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Türkiye sivil havacılık tarihi üzerine yapmış olan Nergiz, halen profesyonel kariyerinin yanı sıra özel bir üniversitede havacılıkla ilgili ders vermeye devam etmektedir.